Dzięki przyjętej dzisiaj przez Sejm nowelizacji ustawy o Funduszu Medycznym jeszcze w tym roku do Narodowego Funduszu Zdrowia trafi prawie 3,6 mld zł na nadwykonania świadczeń zdrowotnych udzielonych dzieciom i młodzieży w 2025 roku.
#### Rządowy projekt nowelizacji ustawy o Funduszu Medycznym – najważniejsza zmiana dla finansowania nadwykonań w 2025 r.
Sejm przyjął rządowy projekt zmiany ustawy o Funduszu Medycznym, który – zgodnie z komunikatem źródłowym – przewiduje przekazanie prawie 3,6 mld zł do NFZ na sfinansowanie nadwykonań dotyczących świadczeń udzielanych dzieciom i młodzieży w 2025 roku. Jest to sygnał polityczny i finansowy, że resort zdrowia planuje wzmocnić stabilność rozliczeń pediatrycznych oraz poprawić dostępność świadczeń dla najmłodszych pacjentów.
Na moment pisania nie opublikowano pełnych, szczegółowych zasad podziału i rozliczania środków (np. zakresu świadczeń, terminu i trybu zgłaszania nadwykonań, formy aneksów do umów, wskaźników kwalifikowalności). W praktyce oznacza to, że placówki powinny przygotować się operacyjnie, ale równocześnie śledzić akty wykonawcze i zarządzenia NFZ, które doprecyzują technikalia.
#### Czym są „nadwykonania” i jaki może być zakres przedmiotowy w pediatrii
Nadwykonania to świadczenia zrealizowane ponad limit/ryczałt wynikający z umowy z NFZ lub wyceny ryczałtowej, które – w zależności od regulacji – mogą być rozliczane dodatkowo, po spełnieniu określonych warunków. W obszarze pediatrycznym najczęściej dotyczą one:
– hospitalizacji ostrych (np. pediatria ogólna, choroby zakaźne, chirurgia dziecięca),
– ambulatoryjnej opieki specjalistycznej dla dzieci,
– opieki wysokospecjalistycznej i świadczeń ratujących życie,
– potencjalnie także obszarów deficytowych, w których obserwuje się wzrost zapotrzebowania (np. opieka psychiatryczna i psychologiczna dzieci i młodzieży).
Bez finalnych dokumentów nie sposób przesądzić, które katalogi świadczeń będą objęte i jakie warunki kwalifikowalności zostaną wprowadzone. Kluczowa będzie definicja grupy „dzieci i młodzieży” oraz sposób weryfikacji wieku pacjenta na poziomie rozliczeń.
#### Jak środki z Funduszu Medycznego mogą trafić do placówek – mechanizm i możliwe rozwiązania
Komunikat wskazuje na zasilenie NFZ środkami celowymi. W praktyce najczęściej uruchomienie takiego finansowania wymaga:
– nowelizacji ustawy (już przyjęta przez Sejm, dalej Senat/Prezydent),
– ewentualnych rozporządzeń Ministra Zdrowia i zarządzeń Prezesa NFZ określających sposób dystrybucji środków do oddziałów wojewódzkich i tryb rozliczeń,
– technicznego przygotowania systemów rozliczeniowych.
Możliwe scenariusze implementacji (ostrożnie, do potwierdzenia w aktach wykonawczych):
– rozliczenie nadwykonań na podstawie już sprawozdanych danych (z konkretną datą graniczną),
– wyodrębnienie puli na aneksowanie umów lub na wypłatę świadczeń już wykonanych,
– dedykowane postępowania/tryb wnioskowy dla placówek z istotnymi nadwykonaniami pediatrycznymi.
Dla dyrektorów placówek oznacza to konieczność gotowości do szybkiego uzupełnienia dokumentacji i prowadzenia spójnej ewidencji świadczeń ponadlimitowych z wyróżnieniem wieku pacjenta oraz odpowiedniego kodowania.
#### Ryzyka operacyjne i obszary niepewności – co może wymagać doprecyzowania
Ponieważ projekt jest na etapie po Sejmie (a przed publikacją w Dzienniku Ustaw i ewentualnymi aktami wykonawczymi), pozostają istotne znaki zapytania:
– definicje: wiek i zakres świadczeń pediatrycznych, które będą kwalifikowane,
– okres referencyjny: w komunikacie mowa o finansowaniu nadwykonań świadczeń udzielonych dzieciom i młodzieży w 2025 roku; praktyczny harmonogram rozliczeń i moment wypłat wymaga potwierdzenia,
– metodologia rozliczeń: stawki, limity, kryteria priorytetyzacji (np. świadczenia pilne vs planowe),
– dokumenty wymagane przez NFZ w procesie weryfikacyjnym,
– ewentualne rozszerzenia lub ograniczenia terytorialne (alokacja przez oddziały wojewódzkie).
Zarządcy powinni planować różne warianty płynności finansowej i nie zakładać automatycznej wypłaty wszystkich zgłoszonych nadwykonań do czasu ukazania się wiążących wytycznych.
#### Konsekwencje dla budżetu, płynności i planowania na 2025 rok
Zasilenie NFZ dodatkowymi środkami na pediatrię może:
– ograniczyć zatory płatnicze wynikające z realizacji świadczeń ponadlimitowych,
– poprawić rentowność oddziałów pediatrycznych i poradni dziecięcych,
– umożliwić elastyczniejsze planowanie obsad, dyżurów i przepustowości w newralgicznych miesiącach.
Jednocześnie:
– utrzymuje się niepewność co do terminu realnych przepływów pieniężnych,
– potrzebna będzie spójność danych (wiek pacjenta, rozpoznania, procedury) i zgodność dokumentacji z raportowaniem do NFZ,
– może być konieczne szybkie aneksowanie umów i aktualizacja planów wykonawczych.
#### Wymogi sprawozdawcze i jakość danych – na co zwrócić uwagę w HIS/rozliczeniach z NFZ
Aby sprawnie rozliczyć nadwykonania, placówki powinny:
– zweryfikować poprawność kodowania rozpoznań (ICD-10), procedur (ICD-9/ICHI) i grupowania JGP w hospitalizacjach pediatrycznych,
– upewnić się, że w systemie jest jednoznacznie wykazywany wiek pacjenta oraz właściwa kwalifikacja świadczeń jako pediatrycznych,
– sprawdzić kompletność kart statystycznych i zgodność dat (przyjęcia, wypisu, wykonania procedury),
– wyeliminować duplikaty i rozbieżności między dokumentacją medyczną a sprawozdawczością do NFZ,
– przygotować raporty zestawiające nadwykonania według komórek organizacyjnych i rodzajów świadczeń.
Takie działania skracają czas weryfikacji po stronie NFZ i minimalizują ryzyko korekt.
#### Dlaczego to ważne dla placówek
– Możliwość odzyskania środków za realnie wykonane świadczenia ponad umówiony wolumen – szczególnie w obszarach, gdzie popyt pediatryczny rośnie.
– Zwiększenie stabilności finansowej oddziałów i poradni dla dzieci i młodzieży, co ułatwia utrzymanie kadr i dyżurów.
– Lepsze planowanie przepustowości i redukcja list oczekujących w 2025 roku dzięki perspektywie finansowania nadwykonań.
– Wzmocnienie pozycji negocjacyjnej w rozmowach z oddziałem wojewódzkim NFZ o aneksach i limitach, opartych na twardych danych.
– Możliwość sfinansowania części kosztów stałych poniesionych na zabezpieczenie świadczeń pediatrycznych (personel, dyżury, dyspozycyjność).
#### Co zrobić teraz (checklista)
– Zweryfikuj dane
– Wyciągnij z HIS/ systemu rozliczeniowego listę świadczeń pediatrycznych wykonanych i planowanych jako ponadlimitowe w 2025 r.
– Sprawdź poprawność kodów ICD-10/ICD-9, JGP oraz oznaczeń wieku pacjenta.
– Usuń duplikaty i przygotuj zestawienia według komórek organizacyjnych.
– Przygotuj dokumentację
– Uzupełnij braki w kartach informacyjnych, zgodność podpisów i wpisów personelu.
– Zabezpiecz dowody świadczeń ambulatoryjnych (skierowania, zgody, potwierdzenia wizyt).
– Uporządkuj komunikację z NFZ
– Wyznacz jedną osobę kontaktową ds. nadwykonań pediatrycznych.
– Przygotuj wstępny pakiet wnioskowy (zestawienia, uzasadnienia medyczne, analiza obciążenia).
– Zarządzaj płynnością
– Zaktualizuj prognozy przepływów pieniężnych na 2024/2025 z wariantami (konserwatywny/realistyczny/optymistyczny termin wypłat).
– Oceń wpływ potencjalnych środków na zobowiązania krótkoterminowe.
– Monitoruj legislację i wytyczne
– Śledź publikację ustawy, ewentualnych rozporządzeń i zarządzeń Prezesa NFZ.
– Subskrybuj komunikaty oddziału wojewódzkiego NFZ i Ministerstwa Zdrowia.
– Wzmocnij procesy wewnętrzne
– Przeszkol rejestrację i personel z prawidłowego oznaczania świadczeń pediatrycznych.
– Wprowadź tygodniowe raporty nadwykonań dla kadry zarządzającej.
– Przygotuj się do aneksowania
– Zbierz argumenty i dane do rozmów z OW NFZ (wolumen, case-mix, obłożenie łóżek).
– Przeanalizuj wpływ ewentualnych nowych limitów na harmonogramy przyjęć.
#### Kogo obejmie finansowanie – placówki potencjalnie najbardziej zainteresowane
Najbardziej zainteresowane będą:
– szpitale z oddziałami pediatrycznymi i chirurgii dziecięcej,
– poradnie AOS dedykowane dzieciom (np. endokrynologia, kardiologia, neurologia),
– ośrodki realizujące świadczenia wysokospecjalistyczne dla pacjentów pediatrycznych,
– podmioty z rosnącym wolumenem w obszarze zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży.
Zastrzeżenie: ostateczny katalog świadczeń i tryb kwalifikacji będzie wymagał potwierdzenia w aktach wykonawczych i zarządzeniach NFZ.
#### Co dalej w procesie legislacyjnym i kiedy spodziewać się szczegółów
Po przyjęciu przez Sejm projekt trafia do Senatu, następnie do podpisu Prezydenta i publikacji w Dzienniku Ustaw. Szczegóły wdrożenia zwykle są określane w:
– rozporządzeniach Ministra Zdrowia (jeżeli wymagane),
– zarządzeniach Prezesa NFZ dotyczących sposobu podziału środków i rozliczeń.
Dopiero te dokumenty odpowiedzą na pytania o terminy, sposób zgłaszania nadwykonań, wymagane załączniki i algorytmy podziału puli między oddziały wojewódzkie.
#### Jak przygotować komunikację z personelem i pacjentami
– Personel: poinformuj zespoły kliniczne i rozliczeniowe o możliwości finansowania nadwykonań pediatrycznych; ustal zasady priorytetyzacji przyjęć i dokumentowania.
– Pacjenci: przygotuj neutralne komunikaty o dostępności świadczeń, unikając obietnic do czasu publikacji oficjalnych wytycznych; skup się na terminowości i jakości.
#### Podsumowanie: szansa na stabilniejsze rozliczenia pediatrii, ale kluczowe będą akty wykonawcze
Decyzja Sejmu o nowelizacji ustawy o Funduszu Medycznym tworzy przestrzeń dla sfinansowania nadwykonań świadczeń dla dzieci i młodzieży w 2025 r. To dobra wiadomość dla placówek przeciążonych rosnącym popytem w pediatrii. Jednocześnie brak szczegółowych regulacji oznacza konieczność ostrożnego planowania i przygotowania operacyjnego: porządkowania danych, dokumentacji oraz gotowości do szybkiej współpracy z NFZ, gdy pojawią się zarządzenia i harmonogramy.
Źródło: https://www.gov.pl/web/zdrowie/rzadowy-projekt-nowelizacji-ustawy-o-funduszu-medycznym-przyjety-przez-sejm
Uwaga: w chwili publikacji nie są dostępne pełne informacje o mechanizmie dystrybucji i rozliczania środków. Rekomendujemy śledzenie Dziennika Ustaw, komunikatów Ministerstwa Zdrowia i zarządzeń Prezesa NFZ.