Spór o miliardy dla NFZ. Senacka Komisja Zdrowia przyjęła ustawę o Funduszu Medycznym. Dla managerów placówek to sygnał do przygotowania scenariuszy finansowych i operacyjnych w oczekiwaniu na szczegóły rozporządzeń i planu finansowego NFZ.
#### Senacka Komisja Zdrowia przyjęła ustawę o Funduszu Medycznym – co realnie się zmienia?
Z informacji branżowych wynika, że Senacka Komisja Zdrowia poparła ustawę dotyczącą Funduszu Medycznego. Trwa spór o to, jaka część środków – mowa o miliardach złotych – ma zasilić budżet Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) i na jakich zasadach. Na moment publikacji nie ma pełnych danych co do ostatecznego brzmienia przepisów i szczegółowych kwot. Ostateczny rozkład środków będzie zależał od dalszego toku legislacyjnego i aktów wykonawczych.
Dla rynku oznacza to, że w najbliższych tygodniach kluczowe będą: finalny tekst ustawy, ewentualne poprawki Senatu i stanowisko Sejmu, a następnie tempo prac Ministerstwa Zdrowia i NFZ nad wdrożeniem – w tym zmianami w planie finansowym i zasadach kontraktowania/rozliczeń.
#### Spór o miliardy dla NFZ: możliwe ścieżki finansowania i rozliczeń
W debacie pojawiają się dwie osie sporu:
– czy środki z Funduszu Medycznego zostaną czasowo lub trwale włączone do planu finansowego NFZ, czy pozostaną w odrębnych „szufladach” z dedykowanymi celami,
– w jakim stopniu pieniądze mają finansować bieżące świadczenia (np. szpitale, AOS, POZ), a w jakim projekty celowe (np. inwestycje, programy innowacyjne, profilaktyka).
Potencjalne scenariusze (opis wysokopoziomowy, bez przesądzania rozstrzygnięć):
– scenariusz absorpcji: część środków zasila plan NFZ, co mogłoby wesprzeć stabilność bieżących rozliczeń, ale zmniejsza pulę dedykowaną stricte projektom Funduszu Medycznego,
– scenariusz równoległy: Fundusz Medyczny pozostaje w znacznej mierze odrębny, a NFZ finansuje standardowy koszyk, zaś fundusz – projekty celowe i technologie o wysokiej wartości klinicznej,
– scenariusz mieszany: hybryda obu podejść w zależności od kategorii świadczeń i priorytetów zdrowotnych.
Każdy z wariantów niesie inne implikacje dla płynności finansowej świadczeniodawców, planowania inwestycji, a także polityki kadrowej.
#### Fundusz Medyczny a NFZ: konsekwencje dla kontraktów i planów finansowych placówek
Z punktu widzenia managera kluczowe jest przełożenie na codzienną działalność:
– kontrakty z NFZ: możliwe korekty wyceny, limitów lub mechanizmów rozliczeń w poszczególnych zakresach (szpitalnictwo, AOS, rehabilitacja, psychiatria, długoterminowa). Przy braku finalnych danych trzeba przygotować wariantowe budżety,
– finansowanie innowacyjnych terapii i programów: jeśli utrzyma się rola Funduszu Medycznego w obszarze nowoczesnych technologii, część jednostek może liczyć na dodatkowe strumienie – ale najpewniej z odrębnymi wymogami kwalifikacyjnymi i sprawozdawczymi,
– inwestycje infrastrukturalne: w zależności od kształtu ustawy i konkursów, środki mogą być adresowane do modernizacji, zakupów aparatury lub projektów strategicznych; tu krytyczna będzie zdolność do przygotowania kompletnych wniosków,
– profilaktyka i populacyjne programy przesiewowe: ewentualne finansowanie celowe może wymagać szybkiego skalowania zdolności operacyjnych oraz dobrej jakości raportowania wskaźników.
W praktyce menedżerskiej oznacza to konieczność:
– zapewnienia elastyczności po stronie kosztów zmiennych,
– priorytetyzacji świadczeń najlepiej wycenionych i o niskim ryzyku rozliczeniowym,
– gotowości do wejścia w nowe ścieżki finansowania, jeśli otworzą się nabory w ramach Funduszu Medycznego.
#### Ryzyka prawne i operacyjne wynikające z ustawy o Funduszu Medycznym
Do czasu publikacji finalnych przepisów należy brać pod uwagę:
– ryzyko opóźnień we wdrożeniu (akty wykonawcze, komunikaty NFZ, systemy informatyczne),
– ryzyko przejściowych różnic interpretacyjnych pomiędzy OW NFZ,
– ryzyko kumulacji wymogów sprawozdawczych (różne słowniki, kody, formaty dla Funduszu Medycznego oraz standardowych świadczeń NFZ),
– ryzyko cash-flow (np. przesunięcia terminów płatności przy nowych ścieżkach rozliczeń).
Rekomendacja: w umowach i aneksach zwracać uwagę na klauzule dotyczące limitów, terminów i zasad rozliczeń, a także mechanizmów korygujących przy zmianach planów finansowych w trakcie roku.
#### Na co zwrócić uwagę w zapisach ustawy i aktach wykonawczych (NFZ/Fundusz Medyczny)
– definicja celów finansowania: jaka część środków idzie na świadczenia gwarantowane NFZ, a jaka na projekty celowe,
– tryb przyznawania środków: konkursowy, wnioskowy, z urzędu; terminy naborów; kryteria oceny,
– warunki kwalifikowalności kosztów i zasady kontroli oraz sprawozdawczości,
– interoperacyjność systemów raportowych (np. wymagane zakresy danych, kody świadczeń, wskaźniki efektów zdrowotnych),
– harmonogram wdrożenia zmian w trakcie roku vs od nowego okresu rozliczeniowego,
– powiązanie z planem finansowym NFZ i ewentualne aneksowanie umów świadczeniowych.
Ponieważ źródła publiczne nie podają jeszcze kompletnych szczegółów, warto działać w oparciu o ostrożne założenia oraz przygotować plan A/B.
#### Harmonogram legislacyjny i kiedy NFZ wdroży zmiany
Standardowo po przyjęciu ustawy przez komisję senacką następuje głosowanie w Senacie. Jeżeli Senat zgłosi poprawki, ustawa wraca do Sejmu. Po uchwaleniu trafia do Prezydenta. Wdrażanie finansowe jest z reguły rozciągnięte w czasie i zależy od:
– publikacji ustawy w Dzienniku Ustaw,
– wydania rozporządzeń i zarządzeń MZ/NFZ,
– aktualizacji planu finansowego NFZ,
– komunikatów centrali i oddziałów wojewódzkich NFZ.
Praktycznie, placówki powinny zakładać okres przejściowy, w którym stare i nowe mechanizmy mogą funkcjonować równolegle. Warto uwzględnić to w planach przepływów pieniężnych.
#### Dlaczego to ważne dla placówek
– Płynność i stabilność przychodów: jeśli miliardy trafią do NFZ, może to poprawić finansowanie wybranych zakresów lub skrócić kolejki płatnicze. Jeśli środki pozostaną w odrębnych „szufladach”, pojawią się nowe możliwości grantowe, ale z dodatkowymi wymogami formalnymi.
– Priorytety kliniczne: Fundusz Medyczny bywa ukierunkowany na wysoką wartość kliniczną, innowacyjne terapie i projekty strategiczne. Jednostki, które potrafią szybko wdrożyć wymagane standardy, mogą uzyskać przewagę konkurencyjną.
– Zarządzanie ryzykiem: okres zmian systemowych sprzyja rozbieżnościom interpretacyjnym. Dobrze przygotowane procedury rozliczeń i compliance ograniczą ryzyko korekt i kar.
– Strategia inwestycyjna: potencjalne finansowanie celowe może odblokować projekty modernizacyjne. Warunkiem jest gotowość dokumentacyjna i dojrzałość projektowa (studium wykonalności, analizy HTA, plan utrzymania).
– HR i operacje: nowe strumienie finansowania mogą wymagać wzmocnienia zespołów (koordynatorzy projektów, kontroling, analityka danych, farmacja kliniczna, koderzy medyczni).
#### Szanse i wyzwania dla świadczeniodawców NFZ w kontekście Funduszu Medycznego
Szanse:
– dodatkowe środki na wysokospecjalistyczne świadczenia i technologie,
– możliwość sfinansowania modernizacji infrastruktury i aparatury,
– promocja projektów profilaktycznych i jakościowych (wyniki zdrowotne, KPI).
Wyzwania:
– zwiększona złożoność rozliczeń i sprawozdawczości,
– konieczność szybkiej adaptacji do nowych zasad i wskaźników,
– konkurencyjność w naborach (kryteria merytoryczne, gotowość operacyjna).
#### Co zrobić teraz (checklista)
– Monitoruj legislację:
– śledź przebieg prac w Senacie i Sejmie oraz publikacje w Dzienniku Ustaw,
– obserwuj komunikaty MZ i NFZ, szczególnie zarządzenia Prezesa NFZ i wytyczne OW NFZ.
– Przygotuj scenariusze finansowe:
– wariant A: większy nacisk na bieżące finansowanie w ramach NFZ,
– wariant B: konkursy i projekty celowe w ramach Funduszu Medycznego,
– uwzględnij różnice w cash-flow i terminy płatności.
– Zrób przegląd portfela świadczeń:
– zidentyfikuj zakresy o najwyższej marży i najniższym ryzyku rozliczeń,
– oceń potencjał wejścia w innowacyjne terapie lub programy jakościowe.
– Wzmocnij kompetencje rozliczeniowe:
– ujednolicenie kodowania, weryfikacja jakości danych (JGP, ICD-10, ICD-9, procedury),
– przegląd wewnętrznych kontroli rozliczeń i zgodności (compliance).
– Przygotuj pipeline projektów:
– gotowe fiszki projektowe na inwestycje sprzętowe i infrastrukturalne,
– analizy kosztów i korzyści, plany utrzymaniowe, KPI kliniczne i jakościowe.
– Zabezpiecz płynność:
– aktualizacja prognoz cash-flow na 3–6 miesięcy,
– przegląd limitów kredytowych, factoringu, polityki zobowiązań.
– Zadbaj o HR i operacje:
– wyznacz leadera ds. wdrożeń zmian płatniczych,
– zaplanuj szkolenia dla zespołów: rozliczenia, sprawozdawczość, kontroling.
– Sprawdź wymogi formalne naborów:
– lista wymaganych załączników, oświadczeń, wskaźników,
– gotowe szablony i checklisty aplikacyjne.
– Zapewnij komunikację z interesariuszami:
– regularne update’y dla rady/kierownictwa,
– informowanie kluczowych klinik/oddziałów o potencjalnych zmianach harmonogramów i priorytetach.
#### Dobre praktyki wdrożeniowe na czas zmian w NFZ i Funduszu Medycznym
– Governance: utwórz roboczy zespół ds. zmian finansowania (finanse, rozliczenia, medycyna, IT, zakupy, prawo).
– Dane: przygotuj „zestaw startowy” wskaźników (produktywność, case-mix, czasy oczekiwania, readmisje, wyniki kliniczne), które często pojawiają się w kryteriach oceny.
– IT i interoperacyjność: sprawdź zgodność systemów HIS/OPT z wymaganiami raportowymi; zaplanuj szybkie poprawki integracyjne.
– Transparentność: dokumentuj założenia i decyzje budżetowe, aby móc je uzasadnić wobec płatnika i audytorów.
#### Podsumowanie: ostrożny optymizm i gotowość operacyjna
Przyjęcie przez Senacką Komisję Zdrowia ustawy o Funduszu Medycznym to ważny krok, ale o praktycznym wpływie na placówki zdecydują szczegóły: podział środków pomiędzy NFZ a zadania celowe, tryby naborów i tempo wdrożenia. Przy braku pełnych danych najlepszą strategią jest przygotowanie elastycznych scenariuszy, wzmocnienie funkcji rozliczeniowych i gotowość do udziału w potencjalnych konkursach.
Źródło: Rynek Zdrowia – „Spór o miliardy dla NFZ. Senacka Komisja Zdrowia przyjęła ustawę o Funduszu Medycznym”: https://www.rynekzdrowia.pl/Finanse-i-zarzadzanie/Spor-o-miliardy-dla-NFZ-Senacka-Komisja-Zdrowia-przyjela-ustawe-o-Funduszu-Medycznym,278283,1.html. Ponieważ doniesienia medialne nie zawierają pełnych parametrów finansowych i ostatecznych zapisów, rekomendujemy bieżące śledzenie oficjalnych aktów i komunikatów NFZ/MZ.