Nowe przepisy o planach działania ratownictwa medycznego. Będzie zmiana w publikacji danych. Menedżerowie placówek powinni przygotować się na modyfikacje w sposobie udostępniania informacji związanych z systemem PRM i na aktualizację procedur komunikacyjnych.
#### Plany działania ratownictwa medycznego – co zawierają i dlaczego są kluczowe
Plany działania ratownictwa medycznego (plany działania systemu PRM) to dokumenty wojewódzkie opisujące organizację i dostępność świadczeń w ramach systemu państwowego ratownictwa medycznego. Zazwyczaj określają:
– rozmieszczenie i liczbę zespołów ratownictwa medycznego (ZRM) oraz punktów wyczekiwania,
– lokalizację i właściwość terytorialną dyspozytorni medycznych,
– powiązania operacyjne z SOR/IZ, oddziałami, podmiotami leczniczymi i innymi elementami systemu,
– standardy czasowe dotarcia pomocy oraz zasady koordynacji z CPR (112),
– ramy współpracy z podmiotami leczniczymi na terenie województwa.
Plan działania PRM jest podstawą dla organizacji dyżurów, zabezpieczenia imprez masowych, planowania obsad i kontraktowania świadczeń. Z punktu widzenia placówek (w szczególności SOR/IZ, szpitali wieloprofilowych, podmiotów prowadzących ZRM lub realizujących transport medyczny) wpływa na strumień pacjentów, wymagania kadrowe i sprzętowe oraz na spójność ścieżek przekazywania pacjentów.
#### Zmiana w publikacji danych z planów działania PRM – czego można się spodziewać
Z doniesień branżowych wynika, że procedowane są przepisy modyfikujące sposób publikacji danych wynikających z planów działania ratownictwa medycznego. Na obecnym etapie sygnały wskazują na dwa kierunki:
– doprecyzowanie, które elementy planów pozostają informacją publiczną dostępną na BIP, a które będą prezentowane wyłącznie w postaci zagregowanej albo udostępniane adresatom na podstawie upoważnień,
– możliwe ujednolicenie formatu i miejsca publikacji (np. standardowe wzorce tabelaryczne, centralny wykaz lub odwołanie do repozytorium wojewody).
Uwaga: w obiegu publicznym nie przedstawiono jeszcze pełnego, ostatecznego zakresu zmian. Należy więc ostrożnie traktować szczegóły do czasu publikacji finalnego aktu i oficjalnych wytycznych. Sfera potencjalnie objęta zmianą obejmuje wrażliwe operacyjnie dane, takie jak:
– precyzyjne lokalizacje i rozkłady czasu pracy punktów wyczekiwania ZRM,
– obsady i liczebność zespołów w poszczególnych porach doby,
– mapy pokrycia i strefy dojazdu,
– elementy infrastruktury łączności i teletransmisji,
– informacje o procedurach dysponowania i przekierowań.
Intencja takiej modyfikacji może być dwojaka: z jednej strony poprawa transparentności poprzez wyraźne wskazanie, co jest publiczne i gdzie to znaleźć; z drugiej – ograniczenie publicznego dostępu do informacji, których ujawnienie mogłoby obniżać bezpieczeństwo działań, utrudniać reagowanie lub ujawniać wrażliwe aspekty infrastruktury.
#### Konsekwencje dla placówek medycznych działających w systemie ratownictwa medycznego
Zmiana trybu publikacji danych oddziałuje na operacje placówek na kilku poziomach:
– Zarządzanie informacją: niektóre dane, które dotąd bywały publikowane w BIP urzędu wojewódzkiego lub w materiałach przetargowych, mogą przejść do obiegu ograniczonego lub mieć inny poziom szczegółowości w domenie publicznej.
– Spójność komunikatów: placówki będą musiały zsynchronizować własne komunikaty (strona www, BIP, oferty, ogłoszenia) z nowymi standardami – tak, by nie ujawniać informacji, które urząd zdecyduje się publikować w sposób ograniczony.
– Obsługa wniosków o informację publiczną: konieczne może być przygotowanie jednolitej polityki odpowiedzi, powołującej się na nowe podstawy prawne ograniczenia dostępu, przy jednoczesnym zapewnieniu maksymalnej możliwej przejrzystości.
– Umowy i współpraca: wykonawcy ZRM, podwykonawcy transportu medycznego i szpitale mogą otrzymać zaktualizowane wytyczne wojewody dotyczące przekazywania i oznaczania informacji operacyjnych (np. klauzule poufności, zakres raportowania).
– Raportowanie i audyty: zmiana może wymusić aktualizację wzorów raportów, matryc ryzyka i rejestrów informacji wrażliwych oraz przegląd procedur bezpieczeństwa informacji.
#### Ratownictwo medyczne a bezpieczeństwo informacji: publikacja danych a prawo dostępu do informacji publicznej
W praktyce konieczne będzie wyważenie dwóch wartości: prawa obywateli do informacji publicznej oraz potrzeb bezpieczeństwa publicznego i ciągłości działania infrastruktury ochrony zdrowia. W przypadku danych niebędących danymi osobowymi (np. lokalizacje punktów wyczekiwania, plan obsady) ograniczenie dostępu może wynikać z przepisów horyzontalnych o bezpieczeństwie państwa i ochronie infrastruktury, a także z wyjątków przewidzianych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Równocześnie:
– dane zbiorcze (np. liczba ZRM w województwie, ogólne zasady dysponowania) mogą nadal pozostawać publiczne,
– dane operacyjne „wrażliwe” mogą być dystrybuowane kanałami służbowymi do podmiotów leczniczych na podstawie upoważnień, umów lub stosownych decyzji administracyjnych.
Dla menedżerów oznacza to konieczność przeglądu kategorii informacji wewnętrznych i publicznych, ich oznaczania oraz sposobu przechowywania i publikacji.
#### Harmonogram zmian i ścieżka legislacyjna – na co czekać
Na moment przygotowania niniejszego opracowania nie został ogłoszony pełny i ostateczny tekst nowych przepisów. Sygnały medialne wskazują na etap prac legislacyjnych, który może jeszcze przynieść korekty treści oraz terminy wejścia w życie. Praktyka pokazuje, że akty wykonawcze w obszarze PRM bywają wdrażane w relatywnie krótkich terminach adaptacyjnych, dlatego:
– warto założyć potrzebę szybkiej aktualizacji BIP placówki i wewnętrznych instrukcji,
– należy monitorować komunikaty Ministerstwa Zdrowia i właściwych wojewodów,
– dobrze jest z wyprzedzeniem przygotować robocze matryce zgodności, aby po publikacji finalnego aktu jedynie uzupełnić brakujące szczegóły.
#### Jak przygotować organizację: dobre praktyki dla SOR, ZRM i szpitali współpracujących z PRM
– Przegląd treści publicznych: sprawdź, jakie informacje o ZRM, dyżurach, trasach transportu, przepustowości SOR/IZ oraz procedurach przekazywania pacjentów są upublicznione na stronach placówki i w dokumentach przetargowych.
– Kategoryzacja informacji: wprowadź proste oznaczenia (np. publiczne/agregowane/ograniczone) i adekwatne kanały publikacji i dystrybucji.
– Współpraca z wojewodą: wyznacz punkt kontaktowy ds. PRM, który będzie odbierał wytyczne i dbał o zgodność materiałów informacyjnych z planem działania PRM i jego zakresem publikacji.
– Bezpieczeństwo informacji: zaktualizuj polityki bezpieczeństwa (dostępy, upoważnienia, rejestry udostępnień, szkolenia personelu medycznego i administracyjnego).
– Spójność z NFZ i CPR: upewnij się, że informacje przekazywane do NFZ, CPR i dyspozytorni medycznej są zbieżne z oficjalnymi kanałami i nie duplikują wrażliwych elementów w otwartym Internecie.
#### Dlaczego to ważne dla placówek
– Operacyjna ciągłość: precyzyjne dane operacyjne, jeśli trafią do obiegu publicznego, mogą zaburzać bezpieczeństwo działań i narażać placówkę na ryzyko operacyjne. Z drugiej strony – zbyt duże utajnienie utrudnia koordynację i rozliczalność. Nowe przepisy mają pomóc w wyznaczeniu rozsądnej granicy.
– Zgodność i ryzyko prawne: nieprawidłowa publikacja (zarówno nadmierna, jak i zbyt ograniczona) może skutkować postępowaniami administracyjnymi, wnioskami o informację publiczną oraz sporami. Wyraźne reguły publikacji ułatwią obronę stanowiska placówki.
– Reputacja i zaufanie: transparentność w granicach prawa buduje zaufanie pacjentów i partnerów, a spójne komunikaty minimalizują chaos informacyjny w sytuacjach kryzysowych.
– Planowanie zasobów: zmiany w planach działania PRM wpływają na obsady dyżurowe, logistykę transportu, gotowość SOR/IZ i zabezpieczenie sprzętowe. Aktualne, oficjalne i jednolite dane ułatwiają planowanie.
#### Co zrobić teraz (checklista)
– Wyznacz właściciela procesu:
– wskaż osobę odpowiedzialną za zgodność publikacji danych PRM (np. dyrektor medyczny/koordynator ratownictwa).
– Zrób inwentaryzację treści:
– lista wszystkich informacji związanych z PRM publikowanych na stronie WWW, w BIP i mediach społecznościowych,
– zestaw dokumentów, które mogą zawierać wrażliwe dane (SIWZ/ogłoszenia, oferty, regulaminy, instrukcje).
– Skontaktuj się z urzędem wojewódzkim:
– zapytaj o planowany zakres publicznej części planu działania PRM i rekomendacje dot. publikacji,
– poproś o wzorce/formatki, jeśli są w przygotowaniu.
– Ustal wewnętrzne zasady publikacji:
– kto akceptuje treści dot. ratownictwa medycznego przed publikacją,
– jakie klasy informacji publikujemy w pełni, a jakie tylko w agregacji lub kanałami zamkniętymi.
– Zaktualizuj polityki i szkolenia:
– polityka bezpieczeństwa informacji i instrukcja zarządzania systemem informatycznym,
– krótkie szkolenie personelu (SOR/IZ, ZRM, sekretariaty) nt. nowych zasad udostępniania danych.
– Przygotuj wzory odpowiedzi:
– szablony odpowiedzi na wnioski o informację publiczną dot. PRM, z odniesieniem do przepisów,
– procedura eskalacji wniosków trudnych lub wątpliwych.
– Monitoruj legislację:
– subskrypcja komunikatów MZ i wojewody,
– zaplanuj szybki przegląd zgodności w ciągu kilku dni od publikacji aktu.
– Uporządkuj współpracę z partnerami:
– zaktualizuj zapisy umów/polityk z podwykonawcami (np. transport medyczny) o obowiązki dot. poufności i publikacji,
– dopasuj zakres raportowania do nowych wymogów.
#### Jakie informacje z planu działania ratownictwa medycznego mogą pozostać publiczne, a jakie mogą być ograniczone
Z perspektywy menedżerskiej warto przyjąć orientacyjny podział (ostateczny zakres określi akt prawny i wytyczne wojewody):
– Prawdopodobnie publiczne w ujęciu zagregowanym:
– liczba ZRM w województwie i typologia (specjalistyczne/podstawowe) bez szczegółowego rozkładu dyżurowego,
– wykaz SOR/IZ i ogólne zasady przyjmowania pacjentów z PRM,
– ogólne standardy czasu dotarcia (bez map punkt-po-punkcie).
– Potencjalnie ograniczone lub dystrybuowane służbowo:
– dokładne punkty wyczekiwania ZRM i szczegółowe grafiki,
– operacyjne procedury dysponowania, zasady przekierowań w specyficznych scenariuszach,
– elementy infrastruktury łączności i telemedycyny istotne z perspektywy bezpieczeństwa.
Do czasu publikacji finalnych przepisów nie należy jednak przesądzać katalogu – trzeba czekać na oficjalne brzmienie i wyjaśnienia.
#### Wpływ na BIP placówek i komunikację z pacjentami
Placówki prowadzące BIP powinny przygotować:
– nową strukturę działów i etykiet informacji dotyczących ratownictwa medycznego,
– mechanizmy aktualizacji (wraz z datą i podstawą prawną),
– oznaczenia zakresu informacji udostępnianych w agregacji,
– czytelne przekierowania do źródeł urzędowych (BIP wojewody), aby unikać rozbieżności treści.
W komunikacji dla pacjentów warto utrzymać jasny przekaz o dostępności świadczeń (np. SOR/IZ, zasady postępowania w nagłych stanach) bez wchodzenia w detale operacyjne zespołów terenowych.
#### Najczęstsze pytania menedżerów
– Czy nadal będziemy zobowiązani do przekazywania danych operacyjnych wojewodzie? Tak – zmiana dotyczy przede wszystkim trybu publikacji na zewnątrz, a nie obowiązków sprawozdawczych wobec administracji.
– Czy ograniczenie publikacji utrudni odpowiedzi na wnioski o informację publiczną? Odpowiedzi będą musiały uwzględniać nowe podstawy prawne i zakres ograniczeń. Dobrze przygotowane szablony i uzasadnienia pomogą sprawnie obsłużyć wnioski.
– Czy prywatni wykonawcy ZRM muszą aktualizować swoje strony? W praktyce – tak, zwłaszcza jeśli publikują rozkłady dyżurów, lokalizacje punktów wyczekiwania czy inne dane operacyjne.
#### Podsumowanie
Zapowiadane zmiany w przepisach o planach działania ratownictwa medycznego koncentrują się na doprecyzowaniu zasad publikacji danych. Celem jest zbalansowanie transparentności z bezpieczeństwem działania systemu PRM. Dla menedżerów szpitali, SOR/IZ i podmiotów realizujących świadczenia w PRM oznacza to konieczność przeglądu polityk informacyjnych, BIP i procedur bezpieczeństwa. Dopóki nie opublikowano finalnego aktu, najlepszą strategią jest przygotowanie organizacji na szybkie dostosowanie i ścisła współpraca z urzędem wojewódzkim.
#### Źródło i stan na dziś
Artykuł opracowano na podstawie informacji branżowych: Rynek Zdrowia – „Nowe przepisy o planach działania ratownictwa medycznego. Będzie zmiana w publikacji danych” (https://www.rynekzdrowia.pl/Prawo/Nowe-przepisy-o-planach-dzialania-ratownictwa-medycznego-Bedzie-zmiana-w-publikacji-danych,278635,2.html). W chwili przygotowania niniejszego materiału nie były publicznie dostępne pełne, ostateczne brzmienia przepisów – szczegółowe wymagania i terminy mogą ulec zmianie po publikacji aktu prawnego i wytycznych właściwych organów.