Nowe taryfy badań TK i MR mają wejść w życie od 2026 r., a zakres zmian ma objąć także świadczenia onkologiczne oraz wirtualną kolonoskopię. Na dziś brakuje pełnych danych liczbowych, dlatego poniżej przedstawiamy skutki organizacyjne i finansowe oraz rekomendacje przygotowawcze dla placówek.
#### Nowe taryfy TK i MR 2026 – kontekst regulacyjny i zakres zmian
Z zapowiedzi regulatora wynika, że od 2026 r. zaktualizowany ma zostać sposób wyceny świadczeń tomografii komputerowej (TK) i rezonansu magnetycznego (MR). Jednocześnie zmiany mają objąć wybrane świadczenia w onkologii oraz wirtualną kolonoskopię (TK kolonografię). Na moment publikacji nie upubliczniono pełnych tabel taryf ani szczegółowych parametrów wyceny, dlatego placówki powinny przyjąć podejście ostrożne: planować wariantowo i testować różne scenariusze wpływu na przychody.
Czego można się spodziewać z perspektywy organizacyjnej:
– Doprecyzowania katalogu świadczeń (kody, opisy, kryteria rozliczenia).
– Możliwego rozwarstwienia świadczeń TK/MR według złożoności badania (np. bez/ze środkiem kontrastowym, badania wielofazowe, badania z sedacją) oraz obszaru klinicznego (np. onkologia).
– Aktualizacji wymogów jakościowych i sprawozdawczych (np. parametry protokołów, raportowanie dawek dla TK, elementy opisu badań onkologicznych).
#### Taryfy TK i MR – potencjalny wpływ na wycenę i organizację
Bez liczb z oficjalnych tabel nie sposób przesądzać o kierunku zmian stawek. Warto jednak założyć, że:
– Wycena może mocniej różnicować badania pod kątem czasu zajętości aparatu, zużycia materiałów (kontrast, zestawy jednorazowe), konieczności nadzoru anestezjologicznego, a także udziału specjalistów w raportowaniu.
– Wymogi jakościowe mogą być ściślej wiązane z rozliczeniem (np. obowiązek monitorowania dawek w TK, parametry MR w badaniach onkologicznych, standaryzacja opisów).
– Dla części badań możliwa jest zmiana miejsca rozliczania (AOS vs. hospitalizacja/JGP) lub inne reguły kwalifikacji.
Z perspektywy zarządczej oznacza to potrzebę precyzyjnego rachunku kosztów na poziomie procedury oraz dostosowania grafiku pracy, protokołów i ścieżek pacjenta do nowych definicji świadczeń.
#### Onkologia w nowych taryfach TK i MR – ścieżki diagnostyczne i rozliczenia
Zmiany mają dotyczyć również świadczeń onkologicznych. Praktycznie może to oznaczać:
– Doprecyzowanie wskazań i zakresu badań obrazowych w typowych punktach ścieżki onkologicznej (diagnostyka wstępna, staging, restaging, ocena odpowiedzi).
– Wymóg stosowania standardów opisów onkologicznych (np. elementy niezbędne dla konsyliów i kwalifikacji do terapii).
– Możliwe różnicowanie wyceny za badania onkologiczne vs. nieonkologiczne, biorąc pod uwagę większą złożoność i czasochłonność.
Placówki z silnym profilem onkologicznym powinny już teraz zmapować swój case-mix i sprawdzić, jak zmiany w definicjach świadczeń mogą przesunąć strukturę przychodów i koszty (np. częstsze badania wielofazowe w TK, zaawansowane sekwencje w MR).
#### Wirtualna kolonoskopia (TK kolonografia) – standard, wymagania i taryfy 2026
Wirtualna kolonoskopia (TK kolonografia) została wskazana jako obszar zmian. Organizacyjnie ma to kilka konsekwencji:
– Wymagania techniczne: skanery TK z niskodawkowymi protokołami, oprogramowanie do rekonstrukcji 2D/3D, standaryzacja przygotowania jelita (dieta, tagowanie, insuflacja CO2).
– Kompetencje: przeszkolenie techników i radiologów, w tym znajomość systematyki raportowania (np. kategorie tematyczne typu C-RADS – w Polsce brak jednolitego obowiązku, ale rośnie znaczenie standardów).
– Proces pacjenta: kwalifikacja, przygotowanie, obsługa przeciwwskazań, informacja dla pacjenta i ścieżka do kolonoskopii optycznej w razie konieczności.
Jeżeli nowa taryfa odrębnie wyceni TK kolonografię, placówki powinny ocenić opłacalność świadczenia przy swoich kosztach (czas aparatu, personel, materiały jednorazowe, oprogramowanie) oraz potencjalny wpływ na pracę pracowni endoskopii.
#### Dlaczego to ważne dla placówek
– Przychody i marża: zmiana taryf TK/MR bezpośrednio przełoży się na rentowność pracowni obrazowych oraz całych kontraktów AOS/ryczałtów. Nawet niewielkie różnice jednostkowe, przy dużej liczbie badań, istotnie zmienią wynik finansowy.
– Planowanie mocy i kolejek: nowe definicje i warunki rozliczenia wymuszą korekty harmonogramów badań, długości slotów i ścieżek pacjenta (np. dłuższe okna dla badań wielofazowych MR/TK).
– Zgodność i ryzyko rozliczeń: doprecyzowanie kryteriów może zwiększyć ryzyko korekt po kontrolach. Potrzebne będą aktualizacje RIS/PACS, słowników i reguł kwalifikacji.
– Konkurencyjność i współpraca: placówki, które szybciej dostosują protokoły jakościowe i ścieżki kliniczne (zwłaszcza w onkologii i TK kolonografii), zyskają preferencje kierujących lekarzy i stabilniejszy strumień skierowań.
– Inwestycje i HR: możliwe będą potrzeby doposażenia (np. oprogramowanie do kolonografii, cewniki CO2, cewki MR) oraz dodatkowych szkoleń personelu technicznego i raportującego.
#### Co już wiemy, a czego jeszcze nie – ryzyka i niepewności
– Wiemy: planowany horyzont wdrożenia to rok 2026, a obszary zmian obejmą TK, MR, wybrane świadczenia onkologiczne i wirtualną kolonoskopię.
– Nie wiemy: ostatecznych stawek, progu różnicowania badań (np. ile wariantów kodów), szczegółowych warunków rozliczenia i ewentualnych wskaźników jakości powiązanych z taryfą.
– Ryzyko: błędna wycena kosztów jednostkowych i niewłaściwe decyzje inwestycyjne pod presją czasu. Konieczne jest modelowanie scenariuszy i elastyczne podejście do kontraktowania.
#### Taryfy TK i MR 2026 a kontraktowanie z NFZ i budżetowanie
– Kontrakty AOS: zmiana katalogu i taryf może wymagać modyfikacji zakresów rzeczowych; warto przygotować warianty ofert uwzględniające nowy mix świadczeń i plan mocy przerobowych.
– Ryczałt/JGP: w podmiotach sieciowych wpływ zmian może być pośredni (np. przez przesunięcie badań między AOS a hospitalizacją lub przez kosztotwórczość badań dla hospitalizowanych).
– Budżet 2026: już teraz warto przygotować budżet elastyczny, z rezerwą na szkolenia, weryfikację protokołów, aktualizacje systemów IT oraz potencjalne koszty wdrożenia standardów jakościowych.
#### Organizacja pracowni TK i MR – procesy, jakość, bezpieczeństwo
– Protokoły i standardy: przegląd i ujednolicenie protokołów TK/MR (w tym dawkowanie, sekwencje onkologiczne, kontrast), przygotowanie checklist dla techników, szablony opisów dla radiologów.
– Jakość i bezpieczeństwo: audyty dawek w TK, MR safety (check-in, pętle kablowe, implanty), postępowanie z kontrastami (eGFR, reakcje nadwrażliwe), sedacja (procedury, zgody, nadzór).
– Sprawozdawczość i IT: zgodność kodów w RIS z nowym katalogiem, mapowanie słowników do systemów HIS/NFZ, walidacja raportowania, śledzenie wskaźników czasu i jakości.
#### Wirtualna kolonoskopia – integracja ze ścieżką pacjenta i AOS
– Kwalifikacja i przygotowanie: wytyczne dot. diety, tagowania stolca, przeciwwskazań; standardowa informacja dla pacjenta.
– Współpraca z gastroenterologią: uzgodniona ścieżka „referral-back” do kolonoskopii optycznej przy dodatnim wyniku TK kolonografii; ustalenie czasu i priorytetu.
– Raportowanie: standaryzacja opisów (zmiany ogniskowe, polipy, zalecenia), integracja z systemem kolejkowym i planowaniem kolejnych etapów diagnostyki/terapii.
#### Co zrobić teraz (checklista)
– Finanse i analityka:
– Zrób rachunek kosztów na poziomie procedury dla kluczowych badań TK/MR (z/bez kontrastu, wielofazowe, onkologiczne, sedacja).
– Przygotuj 2–3 scenariusze taryf (ostrożny, bazowy, optymistyczny) i policz wpływ na przychody, marżę i przepustowość.
– Zaplanuj rezerwę budżetową na szkolenia, IT i ewentualne doposażenie (np. oprogramowanie do kolonografii).
– Procesy i jakość:
– Ujednolić protokoły TK/MR, zaktualizować instrukcje stanowiskowe i checklisty techników.
– Wdrożyć regularny audyt dawek w TK oraz przegląd bezpieczeństwa MR.
– Przygotować szablony opisów badań onkologicznych oraz wirtualnej kolonoskopii.
– IT i sprawozdawczość:
– Zweryfikować mapowanie kodów świadczeń w RIS/HIS pod przyszły katalog; przygotować plan aktualizacji.
– Ustawić walidacje danych (np. wskazanie, typ badania, zastosowanie kontrastu) pod rozliczenia i kontrolę jakości.
– Zapewnić archiwizację i dostęp do rekonstrukcji 3D dla TK kolonografii.
– HR i szkolenia:
– Zaplanować szkolenia dla radiologów i techników z zakresu onkologii oraz wirtualnej kolonoskopii.
– Przeglądnąć zabezpieczenie dyżurowe dla badań wymagających sedacji/kontrastu.
– Ustalić harmonogram i minimalne czasy slotów dla złożonych badań.
– Współpraca kliniczna:
– Spotkać się z kluczowymi kierującymi (onkologia, gastroenterologia, POZ/AOS), by uzgodnić wskazania i ścieżki.
– Przygotować materiały informacyjne dla pacjentów (przygotowanie do TK/MR, TK kolonografii).
– Compliance i komunikacja:
– Wyznaczyć koordynatora wdrożenia taryf 2026 i harmonogram przeglądu postępów co miesiąc.
– Monitorować komunikaty regulatora i brać udział w konsultacjach; dokumentować decyzje i aktualizacje procedur.
#### Jak przygotować się na 2026 – dobre praktyki wdrożeniowe
– Planowanie wariantowe: praca na scenariuszach pozwala uniknąć gwałtownych korekt w IV kwartale 2025 r. Warto przygotować „przełączniki” w grafikach i protokołach.
– Pilotaż procesów: przetestuj nowe protokoły i ścieżki na wybranych sesjach (np. sesja TK onkologiczna, sesja TK kolonografii) i zebrane dane włącz do korekt planu.
– Mierniki: wprowadź wskaźniki operacyjne (czas badania, odsetek badań powtórnych, kompletność opisu, dawka referencyjna) i śledź je tygodniowo.
– Transparentność: poinformuj kierujących o planowanych zmianach i dostępności świadczeń (szczególnie w obszarze wirtualnej kolonoskopii), żeby stabilizować strumień skierowań.
#### Podsumowanie – najważniejsze wnioski dla managerów
– Od 2026 r. wejdą w życie nowe taryfy TK i MR, a zmiany obejmą także świadczenia onkologiczne i wirtualną kolonoskopię. Brakuje jeszcze pełnych danych liczbowych i definicji, ale zakres zapowiedzi jest na tyle konkretny, że warto działać już teraz.
– Kluczem będzie rachunek kosztów na poziomie procedury, standaryzacja protokołów jakościowych oraz gotowość IT do nowego katalogu świadczeń.
– Placówki, które przeprowadzą pilotaże, przeszkolą zespoły i uporządkują ścieżki onkologiczne oraz TK kolonografii, zyskają przewagę przy kontraktowaniu i ograniczą ryzyko korekt rozliczeń.
Źródło: https://www.rynekzdrowia.pl/Finanse-i-zarzadzanie/Nowe-taryfy-badan-TK-i-MR-od-2026-r-Zmiany-obejma-tez-onkologie-i-wirtualna-kolonoskopie,279390,1.html