MZ szykuje zmiany na SOR-ach. ZPP zgłasza obawy. Dyrektorzy szpitali powinni już dziś przeanalizować potencjalne skutki regulacyjne i operacyjne dla swoich oddziałów ratunkowych, mimo że szczegóły nie są jeszcze w pełni publiczne.
#### MZ szykuje zmiany na SOR-ach – czego można się spodziewać (ostrożnie o zakresie)
Z publicznie dostępnych doniesień wynika, że Ministerstwo Zdrowia pracuje nad pakietem rozwiązań dotyczącym funkcjonowania Szpitalnych Oddziałów Ratunkowych. Na moment publikacji nie przedstawiono pełnego brzmienia projektów aktów prawnych, dlatego poniższe wnioski mają charakter orientacyjny i mogą ulec zmianie po ujawnieniu finalnych dokumentów.
Potencjalne kierunki prac, o których w branży mówi się od dłuższego czasu, obejmują między innymi:
– doprecyzowanie zasad segregacji medycznej (triage) i ścieżek pacjentów, aby ograniczyć nadużywanie SOR przez przypadki niebędące w stanie nagłym,
– wzmocnienie współpracy SOR z nocną i świąteczną opieką zdrowotną oraz ratownictwem medycznym (PRM), w tym możliwe ujednolicenie standardów kierowania pacjentów,
– ewentualne modyfikacje wymogów kadrowych i organizacyjnych (np. dostęp do diagnostyki, obsady dyżurowe, role pielęgniarek systemu i ratowników),
– zmiany w finansowaniu i sprawozdawczości świadczeń udzielanych na SOR (np. wskaźniki jakości, rozliczanie gotowości, raportowanie czasu),
– wymogi infrastrukturalne i porządkowe (m.in. strefy szybkiej diagnostyki, porządek sanitarny, bezpieczeństwo i nadzór nad pacjentem oczekującym).
Ta lista odzwierciedla najczęściej dyskutowane obszary reform i nie oznacza, że wszystkie wejdą w życie. Brak pełnych danych uzasadnia ostrożność w planowaniu i pozostawienie miejsca na korekty.
#### ZPP zgłasza obawy – sygnały z rynku i kontekst dla zarządzających
Z doniesień medialnych wynika, że ZPP wyraża obawy dotyczące kierunku i tempa zmian. Bez względu na to, czy ZPP reprezentuje w danej wypowiedzi interesy samorządów, czy szersze środowisko pracodawców, typowe ryzyka podnoszone w takich sytuacjach obejmują:
– finansowanie: możliwość zwiększenia zakresu obowiązków SOR bez adekwatnego wzrostu wyceny świadczeń i finansowania gotowości,
– kadry: trudności w spełnieniu ewentualnie wyższych norm obsady w realiach niedoborów personelu ratunkowego, pielęgniarskiego i lekarskiego,
– organizacja ruchu pacjenta: ryzyko „zatorów” w sytuacji ostrzejszego wydzielania przypadków pilnych i niepilnych, jeśli nie zostanie wzmocniona alternatywa (POZ/NiŚOZ),
– odpowiedzialność i sankcje: obawa przed dodatkowymi wskaźnikami i karami umownymi przy ograniczonym wpływie szpitala na napływ pacjentów,
– infrastruktura i IT: koszty dostosowania przestrzeni, sprzętu oraz systemów do nowych wymogów raportowania jakości i czasu,
– współpraca systemowa: konieczność zacieśnienia współdziałania z dyspozytorniami PRM oraz koordynatorami w regionie, co może wymagać nowych procedur i porozumień.
Dla dyrektorów SOR i całych szpitali to sygnał, by patrzeć na projektowane regulacje nie tylko jako na obowiązek, ale też jako na impuls do przeprojektowania przepływu pacjenta, standaryzacji pracy i poprawy komunikacji z otoczeniem.
#### Skutki dla zarządzania SOR: procesy, jakość i odpowiedzialność
Nawet bez znajomości pełnych zapisów można antycypować kilka kluczowych konsekwencji zarządczych:
– Przepływ pacjenta: mocniejsze rozgraniczenie „pilne vs. niepilne” może wymagać stworzenia lub rozbudowy stref szybkiej oceny oraz jasnych ścieżek odsyłania pacjentów niebędących w stanie nagłym do odpowiednich miejsc (NiŚOZ/POZ).
– Triage i standardy: standaryzacja narzędzi triage i czasu reakcji będzie wymagała ciągłego szkolenia, symulacji, audytów wewnętrznych i bieżącego monitoringu wskaźników.
– Integracja z PRM i NiŚOZ: większa spójność przepływu informacji (np. o stanie pacjenta, decyzji dyspozytorni) – to oznacza potrzebę lepszych interfejsów w systemach HIS, a także jasnych zasad przyjęć i przekazań.
– Jakość i bezpieczeństwo: możliwe wprowadzenie lub wzmocnienie wskaźników takich jak czas do pierwszego kontaktu, czas do decyzji medycznej, odsetek „left without being seen”, śmiertelność wczesna, re-admisje – z naciskiem na analizę zdarzeń niepożądanych i działania korygujące.
– Odpowiedzialność formalna: spodziewane aktualizacje regulaminu organizacyjnego, instrukcji obiegu pacjenta i polityk dot. pacjentów agresywnych/niestabilnych, zbieżnych z BHP i bezpieczeństwem.
#### Finansowanie SOR w kontekście zmian MZ – ryzyka i przygotowanie
Bez publikacji stawek i zasad rozliczeń trudno ocenić wpływ finansowy. Warto jednak przygotować się na:
– potencjalne rozdzielenie finansowania gotowości i świadczeń wykonywanych, z naciskiem na wykazywanie dyspozycyjności i jakości,
– możliwe limity lub progi wskaźników jakości powiązane z rozliczeniami,
– zwiększone wymagania sprawozdawcze (czasowe, jakościowe) – co może oznaczać dodatkowy nakład pracy personelu i IT.
Rekomendowane działania wyprzedzające to przegląd cost driverów SOR (obsady, diagnostyka, usługi towarzyszące), scenariuszowy budżet i ocena wrażliwości na zmiany strumieni pacjentów.
#### Kadry i kompetencje: obsada, szkolenia, retencja
Ewentualne podniesienie poprzeczki jakościowej i organizacyjnej SOR wzmacnia presję na:
– stabilną i przewidywalną obsadę (dyżury, rezerwy, elastyczne grafiki, minimalizacja „single point of failure”),
– kompetencje w triage, medycynie ratunkowej, komunikacji z pacjentem trudnym oraz w deeskalacji,
– rolę liderów zmiany (koordynator triage, pielęgniarka oddziałowa, lekarz kierujący SOR) z mandatem do wprowadzania standardów,
– programy retencyjne (superwizja, wsparcie psychologiczne, klarowne ścieżki awansu, dodatki motywacyjne za kompetencje krytyczne).
#### Infrastruktura i IT: szybka diagnostyka i twarde dane
Zmiany regulacyjne zwykle idą w parze z oczekiwaniem szybkiej diagnostyki przy zachowaniu bezpieczeństwa:
– strefy „fast track” dla urazów prostych i stanów możliwych do szybkiego zaopatrzenia,
– dostęp do punkt-of-care (POCT) w wybranych badaniach, przy zachowaniu jakości i walidacji,
– teleradiologia z gwarancją czasu opisu i bezpieczeństwa danych,
– systemy HIS z modułem triage, rejestrem czasów i alertami o przekroczeniach limitów,
– dashboardy menedżerskie z aktualnymi KPI dla SOR i izby przyjęć.
#### Dlaczego to ważne dla placówek
– Zmiany na SOR-ach dotkną kluczowego „węzła” ruchu pacjentów w szpitalu – ich wpływ promieniuje na OIOM, oddziały zabiegowe i internistyczne oraz diagnostykę.
– Ryzyko nierównowagi między wymaganiami a finansowaniem może uderzyć w płynność i wynik finansowy jednostki, jeśli nie zostaną wdrożone działania korygujące.
– Wzrost wymogów jakościowych wymusza kulturę pracy opartą na danych – to szansa na uporządkowanie procesów, ale też konieczność inwestycji w IT i kompetencje.
– Kadrowo rynek jest napięty – spóźnione działania mogą zakończyć się rotacjami i problemami z obsadą dyżurów.
– Komunikacja z otoczeniem (POZ, NiŚOZ, PRM, samorząd) będzie miała realny wpływ na obciążenie SOR; brak koordynacji grozi „zatorami” i ryzykiem prawnym.
#### Co zrobić teraz (checklista)
– Monitorować legislację:
– wyznacz osobę odpowiedzialną za śledzenie komunikatów MZ, NFZ i RCL;
– przygotuj krótkie omówienia dla zarządu i zespołu SOR po każdej istotnej publikacji.
– Powołać zespół ds. wdrożenia zmian:
– dyrekcja, kierownik SOR, pielęgniarka oddziałowa, IT, kontroling, jakość, BHP, PRM/transport wewnętrzny.
– Przeprowadzić szybki audyt SOR:
– mapowanie procesu od drzwi do decyzji medycznej;
– analiza czasów i wąskich gardeł (triage, diagnostyka obrazowa, konsultacje).
– Uporządkować triage:
– przegląd i ujednolicenie procedur, checklist i formularzy;
– szkolenia i symulacje; plan superwizji i audytów.
– Przygotować dane i narzędzia:
– czy HIS zbiera czasy i zdarzenia wymagane do raportowania?
– zbuduj dashboard KPI (czas do triage, czas do lekarza, LWBS, czas do decyzji).
– Opracować scenariusze finansowe:
– scenariusz bazowy i pesymistyczny (większe wymagania bez wzrostu wyceny);
– wstępna wycena kosztów dostosowań (IT, infrastruktura, szkolenia).
– Zaplanować obsadę i rezerwy:
– przegląd norm i luk; plan rekrutacji/pozyskiwania kompetencji;
– harmonogram dyżurów z buforami na sezonowe piki.
– Wzmocnić współpracę z NiŚOZ i POZ:
– robocze porozumienia o kierowaniu pacjentów niepilnych;
– wspólna informacja dla mieszkańców o właściwym korzystaniu ze świadczeń.
– Ustalić modus operandi z PRM:
– jasne kryteria przekazania pacjenta; kanały szybkiej informacji;
– ćwiczenia z dyspozytornią i zespołami wyjazdowymi.
– Przygotować aktualizację dokumentacji:
– regulamin organizacyjny, procedury SOR, polityki bezpieczeństwa pacjenta;
– plany szkoleniowe i rejestry kompetencji.
– Zaprojektować komunikację:
– wewnętrzną (personel, konsultanci, dyrekcja) i zewnętrzną (organ tworzący, samorząd, mieszkańcy);
– jasne komunikaty o zmianach i zasadach korzystania z SOR.
– Zgłosić uwagi w konsultacjach publicznych:
– zebrać propozycje z zespołu i przesłać stanowisko placówki/organizatora.
#### Ryzyka i szanse – jak zbalansować portfel działań
– Ryzyka: niedoszacowanie kosztów dostosowania, utrata personelu, przeciążenie diagnostyki, sankcje za wskaźniki, niezadowolenie pacjentów w sytuacji ostrzejszego kierowania do NiŚOZ.
– Szanse: uporządkowanie ścieżek, skrócenie czasów, lepsze wyniki jakościowe, przewidywalniejsze koszty i poprawa bezpieczeństwa pracy.
Kluczem jest iteracyjne podejście: szybkie testy usprawnień (pilotaże), pomiar, korekta. Wdrożenia „na raz” bez danych w tle rzadko się sprawdzają, zwłaszcza w środowisku o wysokiej zmienności napływu pacjentów.
#### Co dalej – rekomendacje dla dyrektorów
– Nie czekaj na publikację finalnych aktów, by zacząć porządkować triage i dane. To działania o niskim ryzyku i wysokim zwrocie.
– Ustaw kulturę pracy na SOR wokół wskaźników czasu i jakości, przy jednoczesnym dbaniu o dobrostan personelu (rotacje, superwizje).
– Zaprojektuj plan komunikacji regionalnej z POZ/NiŚOZ i PRM – bez tego nawet najlepsze procedury SOR „pękną” pod naporem niepilnych przypadków.
– Przygotuj stanowisko placówki na konsultacje – oddziały ratunkowe są zróżnicowane, warto wnieść doświadczenia lokalne do procesu legislacyjnego.
Na tym etapie należy pamiętać, że brak pełnych danych ogranicza precyzję planowania. Zostawmy margines bezpieczeństwa w kalendarzach, budżetach i zasobach – i budujmy elastyczność, która pozwoli szybko dostosować się do finalnego kształtu przepisów.
Źródło: https://www.rynekzdrowia.pl/Polityka-zdrowotna/MZ-szykuje-zmiany-na-SOR-ach-ZPP-zglasza-obawy,280152,14.html