Kwota zobowiązania NFZ na kolejny rok – terminy, przesunięcia między zakresami i wniosek o zwiększenie
Jeśli masz umowę z NFZ zawartą na kilka lat, jej wartość na każdy kolejny rok ustala się na nowo. Ogólne warunki umów wyznaczają na to dwa terminy: oddział NFZ przedstawia propozycję do 31 października, a strony ustalają kwotę do 30 listopada. Listopad to więc moment, w którym możesz udokumentować wykonanie i nowe zasoby i rozmawiać o wyższej kwocie na 2027 rok. W trakcie roku masz drugie narzędzie: przesunięcie środków między zakresami.
Dostałeś propozycję kwoty na 2027 rok albo planujesz przesunięcie między zakresami? Zadzwoń lub napisz. Podaj rodzaj świadczeń, oddział NFZ i datę pisma. Sprawdzimy wykonanie umowy, dane o kolejkach i przygotujemy wniosek. Na tym etapie nie wysyłaj nam dokumentacji pacjentów.
Terminy ustalania kwoty zobowiązania na kolejny rok
Zasady są w § 32 ogólnych warunków umów (OWU) i dotyczą umów zawartych na okres dłuższy niż rok:
- do 31 października dyrektor oddziału NFZ (albo Prezes NFZ) przedstawia propozycję kwot zobowiązania i warunków finansowania (§ 32 ust. 2);
- do 30 listopada strony ustalają kwoty na następny okres rozliczeniowy (§ 32 ust. 1);
- oba terminy obowiązują, „chyba że strony postanowią inaczej”, więc sprawdź, czy twoja umowa nie przewiduje innych dat;
- ustalona kwota jest podstawą planu rzeczowo-finansowego, który podpisujesz z oddziałem (§ 32 ust. 4).
Jeśli kwoty albo warunków finansowania nie uda się ustalić do 30 listopada, umowa rozwiązuje się z ostatnim dniem lutego następnego roku. Za styczeń i luty NFZ płaci na zasadach z ostatniego miesiąca umowy (§ 32 ust. 5–6). Brak porozumienia to więc realne ryzyko utraty kontraktu, a nie tylko przesunięcie rozmów.
Co NFZ bierze pod uwagę przy propozycji kwoty
Według § 32 ust. 3 OWU propozycja i ustalenie kwoty uwzględniają:
- warunki finansowania ustalone w postępowaniu, w którym zawarto umowę, w tym te, które oceniano w ofercie;
- wysokość kwot i wykonanie świadczeń w bieżącym i poprzednich okresach, łącznie z przesunięciami między zakresami;
- zmiany twoich zasobów: zdolność do udzielenia określonej liczby świadczeń i spełnianie wymagań jakościowych.
Z tego wynika, na czym oprzeć wniosek o wyższą kwotę. Liczy się wykonanie: czy realizujesz umowę w całości albo ponad limit, i od kiedy. Liczą się też nowe zasoby: dodatkowy lekarz, dłuższe godziny, nowy sprzęt. Każdą zmianę udokumentuj datą.
Dokumenty do rozmowy z oddziałem
- Wykonanie umowy po miesiącach i zakresach, z liczbą świadczeń ponad limit, jeśli je masz.
- Dane o kolejce według stanu na ostatni dzień miesiąca, takie same jak te, które co miesiąc przekazujesz do NFZ (art. 23 ust. 1 ustawy o świadczeniach), oraz pierwszy wolny termin. Osób kontynuujących leczenie nie wpisuje się na listę oczekujących (art. 20 ust. 1a), więc pokazuj kolejkę nowych pacjentów.
- Zasoby: umowy z personelem na konkretne godziny, harmonogram, wykaz sprzętu, aktualny wpis w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą (RPWDL).
- Wyliczenie efektu: ilu nowych pacjentów przyjmiesz dzięki wyższej kwocie i od kiedy.
Przykład (liczby umowne): od września wykonujesz umowę w 110%, a od października masz drugiego lekarza na 20 godzin tygodniowo przy średnio 4 wizytach na godzinę. W 12 tygodni to 20 × 4 × 12 = 960 wizyt. Jeśli 60% z nich to pierwsze wizyty, przyjmiesz 576 nowych pacjentów z kolejki. Taki wniosek pokazuje oddziałowi zarówno wykonanie, jak i nowy zasób, czyli dwa z trzech czynników z § 32 ust. 3.
Przesunięcia między zakresami w trakcie roku
Jeśli jeden zakres wykonujesz ponad limit, a w innym zostają niewykorzystane środki, możesz wnioskować o ich przeniesienie. Łączna kwota umowy przy tym nie rośnie.
- Między zakresami w jednej umowie (§ 21 OWU): wniosek składasz najpóźniej 30 dni po upływie kwartału, a zakres, z którego zabierasz, może stracić najwyżej 20% kwoty z pierwszego dnia okresu rozliczeniowego.
- Między rodzajami świadczeń (§ 20 OWU): gdy w tym samym oddziale masz umowy na co najmniej dwa rodzaje, np. ambulatoryjną opiekę specjalistyczną i rehabilitację leczniczą. Rodzaj, z którego zabierasz, może stracić najwyżej 15%, a zakres w nim najwyżej 20%.
- Oddział rozpatruje wniosek w 14 dni. Wniosek za IV kwartał składasz do 15 grudnia.
- Przesunięcie nie może ograniczyć dostępności do świadczeń. Po nim nie masz roszczenia o zapłatę za nadwykonania w zakresie, który zmniejszono (§ 22 OWU).
Rokowania i konkurs to inna droga
Nowa umowa albo dodatkowy zakres wymagają postępowania: konkursu ofert albo rokowań (art. 139 ust. 1 ustawy o świadczeniach). Rokowania NFZ może prowadzić tylko w przypadkach z art. 144, a zaproszenia wysyła oddział. Jak przygotować się do takich rozmów, piszemy w poradniku o rozmowach z NFZ o wartości kontraktu.
Po zwiększeniu kwoty
- Uruchom nowe godziny w terminie, który zadeklarowałeś. Wykonanie w tym roku wpłynie na kwotę na kolejny (§ 32 ust. 3 pkt 2 OWU).
- Przekazuj dane o listach oczekujących w terminie i zgodnie ze stanem faktycznym. Za nieprawidłowe prowadzenie list albo błędne dane NFZ może nałożyć karę do 1% kwoty zobowiązania (§ 30 ust. 1 pkt 3 lit. a i b OWU).
- Co kwartał sprawdzaj wykonanie zakresów. Wtedy wiesz, czy złożyć wniosek o przesunięcie w terminie 30 dni. Jeśli chcesz sprawdzić rozliczenia, zobacz audyt rozliczeń NFZ.
Plan działania na listopad i grudzień
- Sprawdź, czy dostałeś propozycję kwoty na 2027 rok i czy umowa nie przewiduje innych terminów niż § 32.
- Zestaw wykonanie umowy za ten rok po zakresach i miesiącach.
- Udokumentuj nowe zasoby datami: personel, godziny, sprzęt, zmiany w RPWDL.
- Przygotuj dane o kolejce według stanu na ostatni dzień miesiąca.
- Uzgodnij kwotę przed 30 listopada, żeby nie ryzykować rozwiązania umowy z końcem lutego.
- Jeśli w IV kwartale któryś zakres przekracza limit, złóż wniosek o przesunięcie do 15 grudnia.
Podstawa prawna: rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (tekst jednolity Dz.U. z 2026 r. poz. 712 ze zm. poz. 863, 1137 i 1409), załącznik, § 20, § 21, § 22, § 30 i § 32; ustawa z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jednolity Dz.U. z 2025 r. poz. 1461 z późn. zm.), art. 20 ust. 1a, art. 23 ust. 1, art. 139 i 144. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje analizy konkretnej sprawy.
