NFZ daje czas do 3 lutego. Nowe zasady finansowania opieki położnej

NFZ wydłużył termin na dostosowanie umów i rozliczeń do 3 lutego. Zmiany dotyczą zasad finansowania opieki położnej i wymagają od placówek szybkiego przeglądu kontraktów, dokumentacji oraz procesów sprawozdawczych.

#### NFZ daje czas do 3 lutego – co się zmienia w finansowaniu opieki położnej

Według informacji publicznych NFZ wprowadza aktualizacje dotyczące sposobu finansowania opieki położnej. Na ten moment brak pełnych, jednolitych danych o szczegółowych wycenach i wskaźnikach jakości – szczegóły wynikają z bieżących zarządzeń Prezesa NFZ i komunikatów oddziałów. Dla managerów oznacza to konieczność weryfikacji:
– czy zmienia się sposób rozliczania świadczeń (np. rozliczenia wizyt patronażowych, edukacji przedporodowej, porad laktacyjnych, świadczeń profilaktycznych);
– czy wprowadzane są dodatkowe wymagania sprawozdawcze lub jakościowe (np. określone wskaźniki realizacji, progi kompletności dokumentacji, wymogi raportowania terminowości);
– czy konieczne jest aneksowanie umów i aktualizacja harmonogramów oraz personelu w portalach NFZ.

W praktyce NFZ zwykle wiąże zmiany finansowania z aktualizacją katalogu świadczeń i sposobu raportowania. Dlatego kluczowe jest przejrzenie aktualnych zarządzeń dotyczących POZ oraz świadczeń pielęgniarsko-położniczych w celu potwierdzenia, które świadczenia podlegają innym zasadom rozliczania od 3 lutego i jakie są okresy przejściowe.

#### Zakres świadczeń położnej a kontrakt z NFZ: najważniejsze punkty dla organizacji

Opieka położnej w placówkach kontraktujących z NFZ obejmuje zwykle:
– opiekę nad kobietą w ciąży, połogu oraz wsparcie laktacyjne;
– wizyty patronażowe u położnicy i noworodka;
– edukację przedporodową i poradnictwo;
– wybrane świadczenia profilaktyczne, m.in. pobieranie cytologii – jeśli przewidziano to w umowie i spełniono wymogi kadrowe.

Zmiany finansowania mogą dotyczyć:
– przeliczenia wartości wybranych świadczeń;
– doprecyzowania warunków realizacji (np. liczby i czasu trwania wizyt, wymaganych elementów dokumentacji, możliwości teleporad w uzasadnionych przypadkach);
– powiązania finansowania z jakością i kompletnością sprawozdawczości.

W kontekście kontraktu należy zwrócić uwagę, czy:
– konieczne jest zaktualizowanie harmonogramów przyjęć położnych;
– wymagane jest zgłoszenie dodatkowych miejsc udzielania świadczeń;
– obowiązuje nowy sposób raportowania (np. dodatkowe pola/oznaczenia w komunikatach do NFZ).

#### Terminy, aneksy, SZOI – obowiązki formalne do 3 lutego

Dodatkowy czas do 3 lutego jest krótkim okresem buforowym na dopełnienie formalności. Priorytety:
– weryfikacja komunikatów oddziału wojewódzkiego NFZ i zarządzeń Prezesa NFZ pod kątem opieki położnej;
– sprawdzenie, czy jest wymagane aneksowanie umowy – jeśli tak, przygotowanie i podpisanie aneksu przed terminem;
– aktualizacja w SZOI/Portalu Świadczeniodawcy: personelu (położne i ich kwalifikacje), harmonogramów, miejsc udzielania świadczeń;
– dostosowanie systemów HIS/rozliczeniowych do ewentualnych nowych oznaczeń produktów i zasad raportowania;
– przygotowanie dokumentacji wewnętrznej (procedury, formularze zgód i edukacji, wzory kart opieki) zgodnie z wymogami.

Niespełnienie obowiązków formalnych na czas może skutkować odmową przyjęcia sprawozdawczości, opóźnieniami w płatnościach lub koniecznością korekt rozliczeń.

#### Wpływ na organizację pracy i budżet placówki

Zmiany zasad finansowania opieki położnej mogą przełożyć się na:
– strukturę przychodów (np. przesunięcie akcentu na określone typy wizyt lub wskaźniki jakości);
– planowanie obsady i grafiku (większe znaczenie terminowości wizyt patronażowych i edukacji);
– koszty administracyjne (dodatkowa sprawozdawczość, reorganizacja dokumentacji, aktualizacja oprogramowania);
– komunikację z pacjentkami (jasne zasady dostępności i zakresu świadczeń).

Z perspektywy efektywności warto:
– zreorganizować grafiki położnych pod przewidywane piki świadczeń (wizyty patronażowe w pierwszych tygodniach po porodzie, edukacja przedporodowa);
– ustandaryzować ścieżki opieki i dokumentacji, by minimalizować ryzyko braków w raportowaniu;
– monitorować wskaźniki realizacji i kompletności dokumentacji – brak danych może obniżać należne finansowanie.

#### Ryzyka prawne i kontrolne – na co uważać

– Ryzyko odrzucenia rozliczeń przez NFZ w przypadku niezgodności z aktualnymi warunkami umowy i zarządzeniami.
– Potencjalne kary umowne lub zwrot nienależnie pobranych środków w przypadku istotnych nieprawidłowości.
– Niezgodności w kwalifikacjach lub braki w sprawozdawczości (np. brak potwierdzenia elementów wizyty wymaganych przepisami) wykrywane podczas kontroli.
– Ryzyko wizerunkowe i skargi pacjentek, jeśli zmiana organizacyjna obniży dostępność lub ciągłość opieki.

Minimalizacja ryzyk wymaga spójnych procedur, kontroli wewnętrznych i bieżącej współpracy z oddziałem NFZ.

#### Dlaczego to ważne dla placówek

– Opieka położnej to istotny komponent kontraktów POZ i świadczeń pielęgniarsko-położniczych. Zmiana reguł finansowania może istotnie wpłynąć na rentowność oraz cash flow placówki.
– Dobrze zaprojektowana organizacja opieki położnej buduje satysfakcję pacjentek i lojalność rodzin, wpływając pozytywnie na reputację.
– Stabilne i zgodne z umową rozliczanie świadczeń ogranicza ryzyko sporów z NFZ, korekt finansowych i kontroli.
– Wdrożenie standardów dokumentacyjnych i jakościowych ułatwia audyty zewnętrzne i wykazuje należytą staranność zarządczą.

#### Co zrobić teraz (checklista)

– Sprawdź źródła:
– Wejdź na stronę oddziału NFZ i pobierz najnowsze komunikaty dot. opieki położnej i POZ.
– Zweryfikuj aktualne zarządzenia Prezesa NFZ dotyczące finansowania i sprawozdawczości.
– Umowy i aneksy:
– Oceń, czy potrzebne jest aneksowanie umowy – jeśli tak, przygotuj i podpisz aneks przed 3 lutego.
– Zweryfikuj zakres świadczeń, kody, warunki realizacji (wizyty patronażowe, edukacja, laktacja).
– Personel i harmonogram:
– Potwierdź kwalifikacje i aktualność danych wszystkich położnych w SZOI/Portalu Świadczeniodawcy.
– Uporządkuj grafiki przyjęć tak, aby zapewnić terminowość wizyt wymaganych przepisami/umową.
– Sprawozdawczość i IT:
– Zaktualizuj system HIS/rozliczeniowy pod nowe oznaczenia i wymagania raportowe.
– Przeprowadź testowe rozliczenie próbek świadczeń i sprawdź komunikaty zwrotne z NFZ.
– Dokumentacja i jakość:
– Ustandaryzuj formularze (wizyty patronażowe, edukacja, laktacja, zgody, karty opieki).
– Wprowadź listy kontrolne dla położnych, aby zapewnić kompletność dokumentacji.
– Finanse:
– Przeanalizuj wpływ zmian na przychody (scenariusze optymistyczny/ostrożny).
– Zaplanuj rezerwę na ewentualne korekty w okresie przejściowym.
– Szkolenia i komunikacja:
– Przeszkol położne i rejestrację z nowych zasad i kodowania.
– Przygotuj informację dla pacjentek o dostępności świadczeń i ewentualnych zmianach.
– Compliance:
– Ustal wewnętrzny termin wcześniejszy niż 3 lutego na zamknięcie działań (np. D-3).
– Wyznacz osobę odpowiedzialną za kontakt z NFZ i spójność sprawozdawczości.
– Zaplanuj wewnętrzny mini-audyt po pierwszym miesiącu rozliczeń.

#### Pytania do NFZ i dokumenty, które warto śledzić

– Czy zmienia się katalog i wycena konkretnych świadczeń położnych (np. wizyty patronażowe, edukacja, porady laktacyjne)?
– Jakie są wymagania dot. dokumentowania elementów wizyty i wskaźników jakości (jeśli obowiązują)?
– Czy dopuszczalne są porady zdalne i w jakim zakresie – oraz jak je prawidłowo raportować?
– Jak traktować świadczenia równoległe (np. edukacja przedporodowa a wizyta patronażowa) – zasady łączenia/wykluczania?
– Czy obowiązują okresy przejściowe i od kiedy rozliczać według nowych zasad?
– Jakie są najczęstsze błędy w raportowaniu opieki położnej wskazywane przez oddział NFZ?
– Które zarządzenia Prezesa NFZ i komunikaty OW są kluczowe dla tej zmiany – i czy planowane są kolejne aktualizacje?

#### Konsekwencje niedotrzymania terminu i dobre praktyki

Niedostarczenie aneksów lub nieaktualne dane w SZOI mogą skutkować odrzuceniem rozliczeń czy opóźnieniami w płatnościach. Dobrą praktyką jest:
– uzyskać pisemne potwierdzenie złożenia aneksów i aktualizacji danych;
– archiwizować dowody zgodności (wydruki z portalu, potwierdzenia komunikatów);
– wprowadzić mechanizm podwójnej kontroli poprawności raportów rozliczeniowych w pierwszych tygodniach po zmianie.

#### Podsumowanie i rekomendacje dla managerów

Zmiana zasad finansowania opieki położnej i przesunięcie terminu do 3 lutego to krótki, ale cenny bufor na uporządkowanie umów, procesów i sprawozdawczości. Priorytetem jest weryfikacja podstaw prawnych (zarządzenia, komunikaty OW NFZ), szybkie aneksowanie umów (jeśli wymagane), aktualizacja personelu i harmonogramów w SZOI oraz dostosowanie systemów raportowych. Skoncentruj się na kompletności dokumentacji, standaryzacji ścieżek opieki i wczesnym wykrywaniu błędów rozliczeniowych. Dobre przygotowanie ograniczy ryzyka kontrolne i finansowe oraz pozwoli utrzymać dostępność i jakość opieki dla pacjentek.

Źródło: na podstawie informacji medialnych – Rynek Zdrowia: „NFZ daje czas do 3 lutego. Nowe zasady finansowania opieki położnej” (https://www.rynekzdrowia.pl/Prawo/NFZ-daje-czas-do-3-lutego-Nowe-zasady-finansowania-opieki-poloznej,280594,2.html) oraz bieżących komunikatów NFZ. Z uwagi na brak publicznie dostępnych, pełnych danych w jednym dokumencie, szczegóły należy weryfikować w aktualnych zarządzeniach Prezesa NFZ i komunikatach oddziałów wojewódzkich.