Nowe taryfy badań TK i MR od 2026 r. – to zapowiedź, która może istotnie przeorganizować zarówno budżety, jak i procesy w pracowniach obrazowych. Zmiany mają dotyczyć również świadczeń onkologicznych oraz wirtualnej kolonoskopii.
#### Taryfy TK i MR od 2026 r. – co wiadomo na dziś
Według dostępnych informacji źródłowych, od 2026 r. planowane są nowe taryfy dla tomografii komputerowej (TK) i rezonansu magnetycznego (MR), a także modyfikacje obejmujące świadczenia onkologiczne i wirtualną kolonoskopię (TK kolonografia). Na obecnym etapie nie ma pełnych, ostatecznych danych: oczekiwane są projekty i decyzje po stronie Ministerstwa Zdrowia i NFZ, zwykle poprzedzone rekomendacjami AOTMiT. Ostateczny kształt taryf wynika z obwieszczenia/zarządzeń i może różnić się od zapowiedzi.
W praktyce oznacza to konieczność przygotowania wariantowych scenariuszy operacyjno-finansowych. W zależności od finalnej wyceny poszczególnych badań możliwe są przesunięcia wolumenów z innych modality (np. z badań kontrastowych TK do MR lub odwrotnie), zmiany w opłacalności badań wysokospecjalistycznych oraz korekty w planach zatrudnienia i serwisu.
#### Zmiany obejmą onkologię – implikacje dla ścieżek diagnostycznych
Zapowiadane modyfikacje w obszarze onkologii mają konsekwencje dla całych ścieżek diagnostyczno-terapeutycznych. Bez precyzyjnych stawek trudno o szczegółowe kalkulacje, ale menedżerowie powinni zakładać, że:
– część badań onkologicznych (TK/MR) może otrzymać odrębne lub skorygowane wyceny, aby lepiej odzwierciedlać złożoność (np. badania wielofazowe, protokoły całego ciała, obrazowanie dyfuzji czy dynamiczne),
– możliwe są doprecyzowania w koszykach świadczeń gwarantowanych, wymogi jakościowe lub dokumentacyjne (np. standardy protokołów, elementy ustrukturyzowanego opisu – w praktyce sprzyjające przejrzystości i rozliczalności),
– potencjalna większa rola szybkiej diagnostyki onkologicznej może wpłynąć na priorytetyzację zleceń, czasy oczekiwania oraz finansowanie.
Dla placówek to sygnał, by zweryfikować mapę strumieni pacjentów onkologicznych: od kwalifikacji, przez harmonogramy badań, po raportowanie wyników i integrację z dalszym leczeniem (chirurgia, radioterapia, chemioterapia).
#### Wirtualna kolonoskopia (TK) – potencjał i wymagania organizacyjne
Wirtualna kolonoskopia (kolonografia TK) może zyskać wyraźniejsze miejsce w katalogu świadczeń i/lub zmienioną taryfę. Z perspektywy organizacyjnej:
– badanie wymaga specyficznej ścieżki przygotowania pacjenta (dieta, przygotowanie jelita, insuflacja CO2), co wpływa na czasy i obłożenie pracowni,
– interpretacja wymaga doświadczenia w protokołach CTC, a opisy często korzystają z ustrukturyzowanych systemów klasyfikacji; to warto uwzględnić w polityce szkoleniowej zespołu,
– logistyka sprzętowa (czas skanowania, rekonstrukcje, workstation) i jakość rekonstrukcji 3D wpływają na przepustowość i koszty,
– komunikacja z pacjentem musi jasno przedstawiać przygotowanie, możliwe ograniczenia i alternatywy (np. klasyczna kolonoskopia), co jest istotne dla satysfakcji i ograniczenia re-zaplanowań.
Jeśli wirtualna kolonoskopia otrzyma korzystniejszą wycenę lub bardziej klarowne warunki rozliczeń, placówki z odpowiednim know-how i sprzętem mogą zwiększyć udział tego badania w portfolio, zwłaszcza w programach przesiewowych i diagnostyce objawowej tam, gdzie jest to klinicznie uzasadnione.
#### Konsekwencje finansowe nowych taryf TK/MR dla budżetów 2026+
Zmiana taryf bezpośrednio przełoży się na planowanie przychodów i kształtowanie marż. Główne wektory wpływu:
– struktura przychodów: wycena podstawowych vs. zaawansowanych badań (np. angio-TK, MR wielonarządowe) może przesunąć opłacalność portfela,
– koszty stałe i zmienne: energia (szczególnie MR), hel/serwis MR, serwis TK, kontrasty jodowe i paramagnetyczne, zestawy jednorazowe, a także rosnące koszty pracy techników, fizyków i radiologów,
– produktywność: optymalizacja slotów, minimalizacja powtórek, protokoły skracające czas badania (bez utraty jakości) zwiększają margines bezpieczeństwa finansowego niezależnie od taryf,
– amortyzacja i inwestycje: potencjalnie lepsze taryfy mogą uzasadnić upgrade’y (np. modernizacja cewek MR, rekonstrukcje iteracyjne i AI w TK) – ale ostrożnie, dopiero po publikacji ostatecznych stawek.
Zalecane jest przygotowanie analizy wrażliwości (scenariusze: taryfa bazowa/pesymistyczna/optymistyczna), opartej na kosztach jednostkowych per protokół i realistycznych czasach zajętości aparatu.
#### Organizacja pracy pracowni TK i MR – harmonogramy, czasy, protokoły
Nowe taryfy rzadko działają w próżni – zwykle towarzyszą im oczekiwania co do jakości, kompletności i dostępności. Warto zawczasu:
– przeliczyć sloty czasowe dla badań TK/MR z i bez kontrastu, uwzględniając przygotowanie, obserwację pozabiegową i czasy rekonstrukcji,
– zaktualizować protokoły według aktualnych wytycznych towarzystw radiologicznych; standaryzacja ułatwia kontrolę jakości i obniża liczbę powtórek,
– przygotować ścieżki „priority” dla onkologii (np. szybkie okna opisowe, tryb pilny) z jasno zdefiniowanymi KPI (czas do badania, czas do opisu),
– dopasować plan dyżurów do spodziewanych wolumenów, z uwzględnieniem sezonowości i profilowania sesji (np. bloki CTC, bloki MR onkologiczne).
#### Dokumentacja, rozliczenia z NFZ i kodowanie świadczeń TK/MR
Zmiany taryf zwykle pociągają za sobą modyfikacje w katalogach świadczeń i/lub wymaganiach sprawozdawczych. Kluczowe obszary, które należy zweryfikować po publikacji przepisów:
– kody świadczeń i warunki rozliczeń (np. rozdzielenie badań standardowych i zaawansowanych, osobne pozycje dla wirtualnej kolonoskopii),
– wymagane elementy dokumentacji klinicznej i opisu badania (np. ustrukturyzowane szablony w wybranych wskazaniach onkologicznych – jeśli zostaną przewidziane),
– powiązania z e-skierowaniem i weryfikacją uprawnień pacjenta, w tym kwalifikacją do szybkiej ścieżki onkologicznej,
– raportowanie wskaźników jakości (jeśli zostaną wdrożone) i monitorowanie limitów/ryczałtów na poziomie umowy z NFZ.
Praktycznie oznacza to konieczność aktualizacji RIS/PACS oraz procedur wewnętrznych (checklisty do rozliczeń), a także szkolenia zespołu rejestracji i rozliczeń.
#### Ryzyka i szanse: limity, dostępność, jakościowe wskaźniki
Bez pełnych danych trudno przesądzać o skali zmian, ale menedżerowie powinni brać pod uwagę:
– limity kontraktowe: nawet wyższe taryfy nie przełożą się na przychód, jeśli limit świadczeń pozostanie wąski – wskazana jest rozmowa z płatnikiem o adekwatnych harmonogramach rzeczowo-finansowych,
– dostępność świadczeń: możliwe oczekiwania co do skracania kolejek w onkologii – warto przygotować rezerwę mocy i elastyczne grafiki,
– jakość: jeśli pojawią się wskaźniki (np. czas do wyniku, kompletność opisu), będą one wymagały bieżącego monitoringu i raportowania,
– compliance: radioprotekcja, MR safety, zarządzanie incydentami niepożądanymi i kontrastami – obszary, gdzie kontrola jakości może zostać wzmocniona.
Szansą jest uporządkowanie portfolio badań, lepsza standaryzacja i uzyskanie przewagi konkurencyjnej dzięki przewidywalnej jakości i terminowości.
#### Dlaczego to ważne dla placówek
– Decyzje taryfowe wpływają na rentowność pracowni obrazowych – zarówno w wymiarze jednostkowym (per badanie), jak i całego kontraktu z NFZ.
– Onkologia to duży udział w wolumenie TK/MR; nawet niewielkie korekty wyceny mogą zmieniać priorytety inwestycyjne i organizacyjne.
– Wirtualna kolonoskopia może stać się istotnym elementem oferty – pod warunkiem właściwego przygotowania procesu i zespołu.
– Placówki, które wcześniej dostosują protokoły, rozliczenia i logistykę, łatwiej zareagują po publikacji finalnych aktów i szybciej wykorzystają potencjalne korzyści.
– Wprowadzenie standardów opisu i mierników jakości (jeśli zostaną formalnie określone) może poprawić współpracę z lekarzami kierującymi i satysfakcję pacjentów.
#### Co zrobić teraz (checklista)
– Przegląd kosztów i marż:
– policz koszt jednostkowy kluczowych protokołów TK/MR (czas aparatu, personel, media, kontrasty, serwis),
– przygotuj analizę wrażliwości dla scenariuszy taryfowych (niski/średni/wysoki).
– Portfolio i procesy:
– zmapuj wolumeny onkologiczne, określ potencjalne „wąskie gardła”,
– przeprowadź audyt protokołów TK/MR (aktualność, powtarzalność, czasy, jakość).
– Przygotowanie do wirtualnej kolonoskopii:
– opracuj lub zaktualizuj ścieżki przygotowania pacjenta i standardy opisu,
– oceń potrzeby szkoleniowe zespołu i dostępność stacji rekonstrukcyjnych.
– Rozliczenia i IT:
– zaplanuj aktualizację RIS/PACS i słowników kodów po publikacji aktów,
– przygotuj checklisty dokumentacyjne pod rozliczenia z NFZ (w tym onkologia).
– Organizacja pracy:
– zaplanuj elastyczne harmonogramy i bloki tematyczne (np. onkologia, CTC),
– ustal KPI (czas do badania, czas do opisu, odsetek powtórek) i sposób monitoringu.
– Jakość i bezpieczeństwo:
– zweryfikuj MR safety, procedury radioprotekcyjne i gospodarkę kontrastami,
– wprowadź standaryzowane szablony opisów tam, gdzie to uzasadnione klinicznie.
– Komunikacja:
– przygotuj informację dla lekarzy kierujących o dostępności i wymogach badań,
– zaktualizuj materiały dla pacjentów (przygotowanie do TK/MR i CTC).
– Kontraktowanie i dialog z płatnikiem:
– przygotuj dane o zapotrzebowaniu i mocy świadczeń do rozmów z NFZ,
– monitoruj projekty aktów prawnych i konsultacje publiczne.
#### Jak przygotować komunikację z pacjentem i lekarzami kierującymi
– Lekarze kierujący: krótkie karty informacyjne nt. wskazań do TK/MR w onkologii, typowych terminów i wymogów formalnych (e-skierowanie, przeciwwskazania, parametry kreatyniny przy kontrastach).
– Pacjenci: jasne instrukcje przygotowania (zwłaszcza wirtualna kolonoskopia), informacje o czasie badania i wydania opisu, kontakt do koordynatora.
– Koordynacja onkologiczna: wyznaczenie osoby kontaktowej (case manager) dla pilnych ścieżek, co ogranicza opóźnienia i poprawia doświadczenie pacjentów.
#### Podsumowanie i rekomendacje
Zapowiadane na 2026 r. nowe taryfy TK i MR, wraz ze zmianami dotyczącymi onkologii i wirtualnej kolonoskopii, to istotny sygnał dla dyrektorów i menedżerów placówek. Na razie brak pełnych, ostatecznych danych – dlatego najlepszą strategią jest przygotowanie organizacji na kilka scenariuszy. Największą przewagę uzyskają pracownie, które:
– znają swoje koszty i produktywność per protokół,
– mają ustandaryzowane procesy, gotowe do szybkiej aktualizacji rozliczeń,
– potrafią sprawnie uruchomić (lub skalować) ścieżki onkologiczne oraz wirtualną kolonoskopię,
– utrzymują wysoki poziom jakości i bezpieczeństwa przy przewidywalnych czasach realizacji.
Rekomendacja praktyczna: zaplanować przegląd procesów i kosztów w I kwartale, a testy organizacyjne (pilotaże bloków onkologicznych, checklista CTC, szablony opisów) wdrożyć najpóźniej do końca II kwartału, aby od 2026 r. wejść w nowe warunki z gotowym, przetestowanym modelem pracy.
Źródło: Rynek Zdrowia – „Nowe taryfy badań TK i MR od 2026 r. Zmiany obejmą też onkologię i wirtualną kolonoskopię” (dostęp: patrz link w danych wejściowych). Ze względu na brak opublikowanych, pełnych taryf, powyższe wnioski mają charakter przygotowawczy i mogą wymagać korekt po publikacji finalnych aktów prawnych i zarządzeń.