Rząd zdecydował w sprawie Funduszu Medycznego. Miliardy pilnie potrzebne dla NFZ. Dla zarządzających placówkami to sygnał, że w finansowaniu świadczeń i inwestycji mogą nastąpić szybkie zmiany, wymagające przygotowania operacyjnego i budżetowego.
#### Decyzja rządu w sprawie Funduszu Medycznego – co wiadomo i czego jeszcze nie wiemy
Z komunikatów rządowych wynika, że zapadła decyzja dotycząca przyszłości Funduszu Medycznego (FM), a główną motywacją jest pilne wzmocnienie płynności finansowej Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ). W przestrzeni publicznej pojawia się wątek przesunięcia środków oraz możliwej konsolidacji wybranych strumieni finansowania w NFZ. Na moment przygotowania artykułu nie są publicznie dostępne pełne szczegóły legislacyjne (np. projekt ustawy z uzasadnieniem i OSR), dlatego konieczna jest ostrożność w interpretacji skutków i timeline’u zmian.
Kluczowe jest to, że rząd sygnalizuje potrzebę zapewnienia NFZ dodatkowych miliardów złotych, aby utrzymać finansowanie bieżących świadczeń gwarantowanych, rozliczeń z placówkami i programów lekowych. To oznacza możliwe roszady między strumieniami finansowania: z FM do NFZ lub głębszą przebudowę samego FM.
Źródło: Rynek Zdrowia – link do materiału: https://www.rynekzdrowia.pl/Finanse-i-zarzadzanie/Rzad-zdecydowal-w-sprawie-Funduszu-Medycznego-Miliardy-pilnie-potrzebne-dla-NFZ,277998,1.html
#### Fundusz Medyczny a NFZ – różnice i konsekwencje dla finansowania świadczeń
Fundusz Medyczny powołano jako mechanizm uzupełniający wobec NFZ, z naciskiem na:
– dostęp do innowacyjnych terapii (w tym w chorobach rzadkich),
– projekty inwestycyjne o znaczeniu strategicznym,
– interwencje poprawiające efektywność i dostępność opieki.
NFZ finansuje zasadniczy koszyk świadczeń gwarantowanych w POZ, AOS i szpitalnictwie, rehabilitacji, psychiatrii, programach lekowych i chemioterapii, rozliczanych m.in. w JGP i w obowiązujących katalogach. Ewentualna konsolidacja środków z FM w NFZ może:
– poprawić płynność wypłat za świadczenia i zmniejszyć ryzyko opóźnień,
– ograniczyć odrębność ścieżek aplikacyjno-rozliczeniowych (jedna instytucja-płatnik),
– ale też przynieść ryzyko spowolnienia lub rewizji części projektów inwestycyjnych, które miały osobne reguły w FM,
– wymusić przegląd listy i zasad kwalifikacji innowacyjnych terapii finansowanych dotychczas z FM.
#### NFZ pod presją – potrzeby finansowe i tło budżetowe
Rosnące koszty wynagrodzeń minimalnych w ochronie zdrowia, presja inflacyjna na energię i media, wzrost kosztów leków i wyrobów medycznych oraz zadłużenie szpitali zwiększają obciążenia planu finansowego NFZ. Dodatkowo utrzymuje się presja na skracanie kolejek w AOS i na SOR/oddziałach ratunkowych oraz na poszerzanie wskazań w programach lekowych. W tym kontekście “miliardy dla NFZ” mają znaczenie nie tyle inwestycyjne, co stabilizacyjne: mają umożliwić bieżące rozliczenia, waloryzacje taryf i płynne finansowanie świadczeń.
#### Możliwe scenariusze wdrożenia zmian: przesunięcie środków, wygaszenie FM, konsolidacja
Bez projektu ustawy można wskazać tylko ogólne scenariusze:
– Przesunięcie środków z FM do NFZ w trybie jednorazowym lub cyklicznym – szybki efekt płynnościowy, najmniejsza złożoność operacyjna.
– Konsolidacja zadań FM w NFZ – większa reforma, możliwe ujednolicenie zasad oceny i kontraktowania, ale też przejściowe perturbacje dla placówek realizujących projekty FM.
– Stopniowe wygaszanie FM przy równoległym zwiększeniu planu finansowego NFZ – wymaga harmonogramu i przepisów przejściowych dla już zawartych umów i konkursów.
Dla menedżerów praktyczne znaczenie ma wpływ na:
– kontraktowanie NFZ (limity, plany rzeczowo-finansowe, terminy aneksów),
– taryfy AOTMiT i mechanizmy waloryzacji (czy pojawią się środki na aktualizację wycen),
– finansowanie programów lekowych i świadczeń wysokokosztowych,
– zasady kontynuacji projektów inwestycyjnych już uruchomionych w FM.
#### Wpływ na inwestycje i projekty finansowane z Funduszu Medycznego
Placówki prowadzące projekty z udziałem FM powinny brać pod uwagę:
– ryzyko rewizji harmonogramów i kamieni milowych,
– potencjalną potrzebę aneksowania umów o dofinansowanie (zakres, terminy, wskaźniki),
– utrzymanie kwalifikowalności wydatków w okresie przejściowym,
– możliwe zmiany w ocenie celowości inwestycji (priorytetyzacja infrastruktury krytycznej),
– kontrolę ryzyk zamówień publicznych w razie zmiany źródła finansowania,
– wpływ na cash flow (zaliczki, refundacje, prefinansowanie).
Jeżeli dojdzie do formalnego przeniesienia zadań FM do NFZ, należy spodziewać się ujednolicenia kanałów sprawozdawczości i rozliczeń – to może być docelowo prostsze, ale w krótkim okresie wymaga przygotowania organizacyjnego (zakresy danych, systemy, integracje z P1/SIM, komunikaty OW NFZ).
#### Konsekwencje dla pacjentów: dostęp do świadczeń i innowacyjnych terapii
W krótkim horyzoncie nadrzędnym celem ma być utrzymanie dostępności świadczeń. W praktyce:
– zastrzyk środków do NFZ może ograniczyć ryzyko wstrzymania przyjęć planowych związane z brakiem limitów/środków,
– ale zmiany zasad w FM mogą czasowo spowolnić nowe projekty inwestycyjne lub dostęp do wybranych innowacyjnych terapii, o ile będą wymagać nowych decyzji administracyjnych po stronie płatnika.
Z perspektywy komunikacji z pacjentami warto przygotować jasne informacje: kontynuacja leczenia, ciągłość programów lekowych, terminy przyjęć, ewentualne przełączenia ścieżek finansowania.
#### Dlaczego to ważne dla placówek
– Płynność finansowa: terminy refundacji i rozliczeń z NFZ determinują zdolność do utrzymania kadr, zakupów i bieżącej działalności.
– Ryzyko kontraktowe: ewentualne nowe zasady rozliczeń, limity i aneksy mogą wymagać szybkich decyzji operacyjnych.
– Inwestycje i rozwój: portfel projektów finansowanych z FM może wymagać repozycjonowania, etapowania lub zabezpieczeń pomostowych.
– Koszty i taryfy: szansa na waloryzację wycen w NFZ przy jednoczesnym ryzyku dławienia wydatków wysokokosztowych.
– Compliance i sprawozdawczość: zmiany płatnika/źródła finansowania pociągają za sobą nowe wymagania dokumentacyjne.
– Reputacja i relacje z pacjentami: przewidywalność ciągłości leczenia to element jakości zarządczej.
#### Co zrobić teraz (checklista)
– Monitoruj legislację i komunikaty:
– śledź projekt ustawy i rozporządzeń MZ dot. FM/NFZ,
– obserwuj decyzje Centrali i OW NFZ (plany finansowe, aneksy, konkursy/rokowania),
– sprawdzaj obwieszczenia lekowe oraz komunikaty AOTMiT o taryfach.
– Zrób mapę finansowania świadczeń w placówce:
– rozdziel: NFZ vs FM vs inne źródła (np. samorząd, UE),
– wskaż zakresy wysokokosztowe i programy lekowe narażone na zmiany.
– Przegląd umów i projektów FM:
– status umów, kamienie milowe, ryzyka opóźnień,
– gotowość do aneksów i modyfikacji harmonogramu,
– alternatywne źródła finansowania (FEnIKS/KPO, BGK, samorząd, komercyjne linie).
– Zarządzanie płynnością:
– scenariusze cash flow (co najmniej bazowy, pesymistyczny, stresowy),
– rezerwy operacyjne na 2–3 miesiące kosztów,
– instrumenty pomostowe: linie kredytowe, factoring należności NFZ, prolongata zobowiązań po analizie kosztu kapitału.
– Analiza rentowności i optymalizacja portfela:
– kalkulacje kosztów jednostkowych dla JGP/AOS/POZ,
– identyfikacja nierentownych zakresów i plan działań (optymalizacja procesu, reorganizacja, negocjacje),
– ocena wykorzystania mocy (obłożenie, kalendarze, listy oczekujących).
– Relacje z OW NFZ:
– przygotuj argumenty do negocjacji (dane o kosztach, dostępności, wskaźnikach jakości),
– wnioskuj o przesunięcia/urealnienie planów rzeczowo-finansowych, jeśli to konieczne,
– zabezpiecz ciągłość programów lekowych i chemioterapii.
– Ład organizacyjno-prawny:
– audyt zgodności zamówień publicznych w projektach FM,
– aktualizacja upoważnień, procedur obiegu dokumentów i sprawozdawczości,
– przygotowanie wzorów komunikatów do pacjentów i personelu.
– Zarządzanie personelem:
– plan dyżurów i obsady pod planowane limity,
– planowanie elastyczne w obszarach wrażliwych (SOR, AOS wysokopopytowe),
– rozmowy z kluczowymi specjalistami o stabilności godzin i wynagrodzeń.
– Technologia i dane:
– aktualizacja integracji z P1/SIM i systemami rozliczeniowymi,
– dashboard KPI: terminy refundacji, DSO, wskaźniki jakości i bezpieczeństwa,
– gotowość do raportowania pod nowy reżim (jeśli FM → NFZ).
– Współpraca z właścicielem i interesariuszami:
– regularny briefing dla samorządu/ORG właścicielskiej,
– koordynacja z wojewodą/OPS w obszarach ratowniczych,
– udział w konsultacjach publicznych projektu ustawy (jeśli będą uruchomione).
#### Kontraktowanie NFZ i taryfy – na co zwrócić uwagę w najbliższych miesiącach
– Potencjalne urealnienie planu finansowego NFZ może otworzyć przestrzeń do:
– aktualizacji taryf w wybranych zakresach (na bazie rekomendacji AOTMiT),
– zmian limitów w AOS i rehabilitacji, by skracać kolejki,
– utrzymania płynności w programach lekowych.
– Jednocześnie możliwe są ograniczenia na świadczenia o niskiej efektywności kosztowej. Dobrze mieć przygotowane analizy HTA-light i wyniki jakości (readmisje, powikłania, czas pobytu) jako materiał do rozmów.
#### Projekty inwestycyjne: etapowanie i alternatywy finansowania
Jeśli placówka realizuje inwestycję z FM:
– przygotuj warianty etapowania zakresu rzeczowego, by utrzymać kluczową funkcjonalność,
– rozważ montaż hybrydowy: środki właścicielskie, kredyt inwestycyjny, leasing aparatury, środki UE (FEnIKS, REACT–EU/KPO jeśli dostępne), granty resortowe,
– zabezpiecz klauzule waloryzacyjne i warunki siły wyższej w umowach z wykonawcami.
#### Harmonogram i proces legislacyjny: czego się spodziewać
– Projekt ustawy/noweli – konsultacje publiczne i uzgodnienia międzyresortowe,
– prace w Sejmie i Senacie, podpis Prezydenta,
– vacatio legis – może być krótkie ze względu na wagę finansową,
– decyzje wykonawcze: plan finansowy NFZ, zarządzenia Prezesa NFZ, ewentualne wytyczne MZ,
– komunikaty OW NFZ i aktualizacja narzędzi rozliczeniowych.
Na dziś brak pełnego harmonogramu – warto zakładać tryb szybki, ale przygotować się również na okres przejściowy z niejednoznacznościami.
#### Najczęstsze pytania dyrektorów (FAQ)
– Czy rozpoczęte projekty FM będą dokończone?
– Prawdopodobne są klauzule ciągłości, ale zakres i tempo mogą zależeć od przepisów przejściowych. Sprawdź umowy i przygotuj się na aneksy.
– Czy NFZ szybciej zapłaci za świadczenia?
– Zasilenie NFZ zwiększa szanse na utrzymanie terminów, lecz finalnie decydują szczegóły planu finansowego i zarządzeń płatnika.
– Co z innowacyjnymi terapiami?
– Kierunek to kontynuacja w ramach publicznego finansowania, ale kanał (FM vs NFZ) może się zmienić. Monitoruj obwieszczenia refundacyjne i zarządzenia.
#### Podsumowanie – najważniejsze wnioski dla menedżerów
– Kierunek zmian wskazuje na wzmocnienie NFZ kosztem odrębności Funduszu Medycznego; celem jest stabilizacja finansowania świadczeń.
– Brak pełnych danych wymaga ostrożności, ale już teraz warto wykonać prace przygotowawcze: przegląd umów FM, scenariusze cash flow, analizy kosztów i rozmowy z OW NFZ.
– Placówki powinny jednocześnie zabezpieczać ciągłość leczenia (zwłaszcza programy lekowe i obszary wysokokosztowe) i elastycznie planować inwestycje.
– Sprawna komunikacja, rzetelne dane kosztowe i gotowość do szybkiego aneksowania będą kluczowe w nadchodzących tygodniach.
Źródło: Rynek Zdrowia – Rząd zdecydował w sprawie Funduszu Medycznego. Miliardy pilnie potrzebne dla NFZ (dostęp: artykuł źródłowy online). Brak pełnych danych ustawowych na moment publikacji – zalecane bieżące śledzenie komunikatów MZ, NFZ i AOTMiT.