To już pewne: 15 grudnia do Narodowego Funduszu Zdrowia trafi dodatkowe finansowanie z Funduszu Medycznego. Dla kierownictwa placówek to sygnał, by przygotować się na szybkie aneksowanie umów i sprawne rozliczenie świadczeń.
#### Fundusz Medyczny i NFZ: mechanizm zasilenia i ramy prawne
Fundusz Medyczny (FM) to państwowy fundusz celowy zasilający priorytetowe obszary ochrony zdrowia, w tym drogie terapie, profilaktykę oraz inwestycje. Przekazanie środków do NFZ oznacza, że pieniądze zostaną wykorzystane w trybie dobrze znanych procedur kontraktowania, rozliczania i kontroli świadczeń. Z punktu widzenia dyrektorów placówek ważne jest, że środki „przechodzą” przez już funkcjonujące umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, co z reguły przyspiesza ich uruchomienie w porównaniu z odrębnymi konkursami.
Na moment przygotowania materiału publicznie nie podano pełnego, oficjalnego podziału kwot według województw, rodzajów świadczeń czy konkretnych strumieni (np. AOS, szpitale, programy lekowe). Zgodnie z przekazem medialnym zapadła decyzja polityczna i administracyjna o zasileniu NFZ „miliardami”, jednak bez szczegółowych tabel alokacyjnych. W praktyce szczegóły zwykle doprecyzowują komunikaty NFZ i oddziałów wojewódzkich oraz aneksy do umów.
#### 15 grudnia: co oznacza zastrzyk miliardów dla NFZ
Data 15 grudnia wskazuje na szybki, końcoworoczny transfer. Taka konstrukcja ma konsekwencje zarządcze:
– Krótki horyzont na zawieranie aneksów i modyfikacje planów rzeczowo-finansowych po stronie świadczeniodawców.
– Możliwość sfinansowania części nadwykonań tam, gdzie pozwolą na to wytyczne i limity.
– Potencjalne zwiększenie dostępności do wybranych świadczeń jeszcze w końcówce roku rozliczeniowego lub płynne przejście środków na początek kolejnego roku (w zależności od mechanizmu rozliczeń i decyzji NFZ).
Placówki powinny przyjąć założenie „działamy na gotowo”: pełna kompletność sprawozdawczości, gotowe projekty aneksów i uporządkowane listy oczekujących to dziś „must have”.
#### Możliwe kierunki wydatkowania środków z Funduszu Medycznego w NFZ
Bez twardych danych liczbowych można wskazać najbardziej prawdopodobne obszary absorpcji:
– Rozliczenie świadczeń ponadplanowych (tzw. nadwykonania) w kluczowych zakresach (hospitalizacje planowe, onkologia, kardiologia, AOS).
– Finansowanie wysokokosztowych świadczeń i terapii, w tym programów lekowych oraz procedur wysokospecjalistycznych, gdzie niedoszacowanie najdotkliwiej ograniczało dostęp pacjentów.
– Skracanie kolejek w poradniach specjalistycznych i chirurgii jednego dnia poprzez czasowe zwiększenie dostępnych limitów lub wzrost wartości umów.
– Wsparcie pediatrii i neonatologii oraz wybranych obszarów interny, gdzie dostępność i obsady były napięte.
– Dodatkowe finansowanie wybranych zadań profilaktycznych (np. programy przesiewowe), jeśli zostanie to przewidziane w komunikatach NFZ.
Ostateczne priorytety potwierdzą dokumenty i wytyczne NFZ oraz MZ. Rekomendacja dla placówek: przygotować warianty działań dla kilku scenariuszy, aby uruchamiać świadczenia zgodnie z aneksami bez zbędnej zwłoki.
#### Harmonogram i formalności: co może wydarzyć się po stronie NFZ i świadczeniodawców
– Komunikaty i zarządzenia NFZ: spodziewane szybkie ogłoszenie zasad rozdysponowania środków; szczegóły będą kluczowe dla trybu aneksowania umów.
– Aneksy do umów: oddziały wojewódzkie NFZ będą przekazywać propozycje zwiększenia wartości kontraktów lub uruchomienia dodatkowych zakresów. Czas reakcji placówki powinien być maksymalnie krótki.
– Sprawozdawczość i rozliczenia: pełna zgodność z raportowaniem (np. na Portalu Świadczeniodawcy/SZOI) jest warunkiem szybkiej zapłaty. Braki formalne mogą zablokować środki.
– Priorytety regionalne: oddziały NFZ mogą różnić się akcentami (np. AOS vs hospitalizacje), zależnie od lokalnych potrzeb i niewykonań. Kluczowe są bieżące kontakty z opiekunami umów w OW NFZ.
#### Ryzyka, ograniczenia i brakujące dane
– Brak opublikowanego, szczegółowego podziału kwot oraz katalogu świadczeń przewidzianych do zasilenia oznacza, że placówki muszą planować wariantowo.
– Możliwe limity kwalifikowalności: nie każde nadwykonanie czy każdy typ procedury zostanie sfinansowany z tej puli.
– Ograniczenia czasowe: końcówka roku to presja na szybkie wykonanie i rozliczenie, co zwiększa ryzyko błędów formalnych.
– Zależność od sprawozdawczości: świadczenia nieraportowane na bieżąco lub z błędami mogą zostać pominięte.
– Cash flow: opóźnienia administracyjne mogą przenieść faktyczny wpływ środków na początek kolejnego roku, co trzeba uwzględnić w planie płynności.
#### Dlaczego to ważne dla placówek
– Płynność finansowa: dodatkowe środki umożliwią szybkie uregulowanie części zobowiązań i ograniczenie kosztów finansowania zewnętrznego.
– Zarządzanie kolejkami: możliwość wykonania większej liczby świadczeń poprawia wskaźniki dostępności i satysfakcję pacjentów.
– Wskaźniki jakości i wynagradzanie personelu: większa aktywność kliniczna może wesprzeć utrzymanie kadr i realizację wskaźników jakościowych, jeśli mechanizmy premiowe zostały wpisane w politykę wynagrodzeń.
– Pozycja w relacjach z NFZ: sprawne rozliczenie i terminowe wykonanie aneksowanych świadczeń buduje wiarygodność placówki w kolejnych cyklach kontraktowania.
– Rozwój usług: zastrzyk środków bywa okazją do pilotażu nowych ścieżek diagnostyczno-terapeutycznych lub reorganizacji grafiku tak, by lepiej wykorzystać zasoby (sale, poradnie, personel).
#### Co zrobić teraz (checklista)
– Zweryfikuj sprawozdawczość:
– Upewnij się, że wszystkie zrealizowane świadczenia są zaraportowane i przeszły walidacje w systemach NFZ.
– Zidentyfikuj świadczenia odrzucone/błędne i wprowadź korekty.
– Przygotuj listy nadwykonań:
– Sporządź zestawienia wg zakresów (AOS, hospitalizacje, programy lekowe itd.) z dokumentacją medyczną i rozliczeniową.
– Oceń priorytety kliniczne i finansowe (koszt/jednostka, wpływ na kolejkę).
– Skontaktuj się z OW NFZ:
– Ustal opiekuna umowy i preferowany tryb aneksowania (terminy, forma, wymagane załączniki).
– Zapytaj o wstępne priorytety alokacji w regionie.
– Przygotuj aneksy i załączniki:
– Aktualne harmonogramy pracy, potencjał kadrowy, dostępność sal/zaplecza.
– Wewnętrzne decyzje o ewentualnym wydłużeniu godzin przyjęć lub uruchomieniu dodatkowych sesji.
– Zaplanuj krótkoterminowy grafik świadczeń:
– Przesuń zasoby na zakresy z największą szansą finansowania i największym wpływem na kolejki.
– Zabezpiecz dyżury i obsady w newralgicznych punktach (anestezjologia, instrumentariuszki, diagnostyka).
– Uporządkuj finanse:
– Przygotuj prognozę cash flow na 6–8 tygodni, uwzględniając możliwe terminy płatności.
– Zaplanuj spłatę najdroższego długu krótkoterminowego po wpływie środków.
– Wzmocnij compliance:
– Audyt losowy dokumentacji medycznej pod kątem zgodności z raportowaniem.
– Przypomnienie procedur RODO i zgód — większy wolumen pacjentów zwiększa ryzyko uchybień.
– Komunikacja:
– Aktualizacja informacji dla pacjentów o dodatkowych terminach i zasadach pierwszeństwa.
– Briefing dla zespołu (koordynatorzy oddziałów/poradni) z jasnym planem na najbliższe tygodnie.
#### Priorytety operacyjne: rozliczenia, HR, logistyka
– Rozliczenia: wyznacz w dziale rozliczeń osobę odpowiedzialną za „ścieżkę szybką” dla aneksów i rozliczeń końcoworocznych. Zastosuj listy kontrolne przed wysyłką każdego pliku rozliczeniowego.
– HR: zabezpiecz dyspozycyjność kluczowych specjalistów (możliwe nadgodziny, dyżury dodatkowe) z wyprzedzeniem. Rozważ krótkoterminowe umowy zlecenia tam, gdzie wąskie gardła zagrażają wykonaniu świadczeń.
– Logistyka i zakupy: sprawdź stany magazynowe wyrobów medycznych i leków wysokokosztowych, w tym terminów ważności. Zapewnij elastyczność w dostawach (porozumienia ramowe, szybkie ścieżki zamówień).
– Jakość: monitoruj wskaźniki zdarzeń niepożądanych i readmisji — przy wzroście wolumenu łatwo o spadek jakości, co odbija się na reputacji i przyszłym finansowaniu.
#### Wpływ na kolejki i wskaźniki jakości
Dodatkowe środki tworzą szansę na realne skrócenie czasów oczekiwania w wąskich gardłach (diagnostyka obrazowa, kardiologia, ortopedia, onkologia). Aby efekt był trwały:
– Zoptymalizuj ścieżki pacjenta (np. pakiety diagnostyczne w jednym dniu).
– Ustal reguły kwalifikacji z list oczekujących (transparentne, zgodne z przepisami), aby maksymalizować efekt zdrowotny.
– Śledź wskaźniki jakościowe (powikłania, terminowość, kompletność dokumentacji) i raportuj je kierownictwu co tydzień w okresie wzmożonej aktywności.
#### Przygotowanie do aneksów i rozliczenia nadwykonań
– Dokumentacja medyczna: kompletność i spójność z rozliczeniem (kody ICD-10/ICD-9/ICD-10-PCS lub odpowiednie katalogi).
– Uzasadnienia kliniczne: gotowe do okazania w razie weryfikacji NFZ, zwłaszcza przy świadczeniach wysokokosztowych.
– Kalkulacje kosztowe: krótkie noty kalkulacyjne dla najdroższych procedur ułatwią rozmowy z OW NFZ, jeśli pojawią się pytania o wycenę i zasadność.
#### Na co uważać przy środkach z Funduszu Medycznego
– Rozgraniczenie źródeł: część strumieni FM jest przeznaczona na cele inwestycyjne lub profilaktyczne i może mieć odmienne reguły kwalifikowalności niż środki na świadczenia. Nie mieszaj kategorii kosztów.
– Zasada celowości i gospodarności: przy audytach kluczowe jest wykazanie, że przyrost świadczeń przyniósł wymierne korzyści zdrowotne w obszarach deficytowych.
– Terminowość: niedotrzymanie terminów rozliczeń może skutkować utratą możliwości rozliczenia części świadczeń z dodatkowej puli.
#### Podsumowanie: okno możliwości dla sprawnych organizacji
15 grudnia to realny punkt zwrotny dla dostępności świadczeń i płynności placówek. Choć nie znamy jeszcze pełnych tabel alokacyjnych, przygotowanie operacyjne już teraz zwiększa szansę na szybkie uruchomienie wykonania i rozliczeń. Placówki, które wejdą w ten okres z kompletną sprawozdawczością, gotowymi aneksami i zoptymalizowanymi grafikami, najlepiej wykorzystają dodatkowe środki — przełoży się to zarówno na wyniki finansowe, jak i na krótsze kolejki oraz wyższe wskaźniki jakości.
Źródło: Rynek Zdrowia – „To już pewne: 15 grudnia miliardy dla NFZ z Funduszu Medycznego”, https://www.rynekzdrowia.pl/Finanse-i-zarzadzanie/To-juz-pewne-15-grudnia-miliardy-dla-NFZ-z-Funduszu-Medycznego,278840,1.html